- Bài thơ được viết theo thể thơ tự do.
- Căn cứ xác định:
+ Số tiếng mỗi dòng thơ khác nhau.
+ Cách ngắt nhịp, gieo vần,... linh hoạt

Nhân vật trữ tình trong bài thơ là “tôi” - một nhà thơ/ nhà văn/ nhà báo/...(người cầm bút/ người sáng tác/...).

Chi tiết quả bóng bay tuột khỏi tay đứa trẻ hàng xóm bay vào phòng tôi gợi liên tưởng về sự liên hệ, mối tương giao giữa không gian cuộc đời rộng lớn và không gian sáng tạo nghệ thuật của người nghệ sĩ, gợi hành trình của chất thơ từ cuộc đời ùa vào trang viết.

Tôi thấy nó lôi từ đó ra những con bọ
Không.
Đó là những chữ
Và nuốt chửng từng con
- Hình tượng quả bóng bay hình cá được khắc hoạ bởi các hành động: lôi (...) ra những con bọ/ những chữ, nuốt chửng từng con.
- Quả bóng bay đã làm công việc dọn dẹp những thứ bừa bộn, thừa thãi, bẩn thỉu, nguy hại,... trong các cuốn sách.
Hình tượng quả bóng bay hình cá góp phần thể hiện tư tưởng chủ đề của bài thơ.

- Cấu tứ của bài thơ được xác lập dựa trên sự xuất hiện ngẫu nhiên (quả bóng tuột khỏi tay đứa trẻ) và những hành động bất ngờ, táo bạo, quyết liệt (bay vào phòng, bơi, rúc vào giá sách, lôi ra những con bọ, những chữ, nuốt chửng từng con, bắt người nghệ sĩ viết lại) của quả bóng bay hình cá.
- Đó là một cấu tứ lạ, thú vị, mang thông điệp sâu sắc về trách nhiệm cầm bút của người nghệ sĩ trước trang viết: Người nghệ sĩ phải biết dọn dẹp, xoá bỏ những gì xấu xí, nguy hại, thừa thãi,... để kiến tạo nên thứ nghệ thuật đẹp đẽ, giá trị.

Đoạn văn cảm nhận về thông điệp từ bài thơ ở phần có thể được triển khai theo hướng:
- Thông điệp: Người nghệ sĩ phải biết dũng cảm dọn dẹp, xoá bỏ những gì xấu xí, nguy hại, thừa thãi,... để kiến tạo nên thứ nghệ thuật đẹp đẽ, giá trị.
- Đó là thông điệp đúng đắn, thể hiện nhận thức sâu sắc của Nguyễn Quang Thiều về nghệ thuật.

1. Mở bài (gián tiếp)
- Dẫn dắt vấn đề
- Nêu vấn đề
Ví dụ: Những năm gần đây, nhiều vụ việc ăn chặn tiền từ thiện bị phanh phui đã khiến dư luận bức xúc và làm lung lay niềm tin của xã hội đối với hoạt động thiện nguyện. Những đồng tiền lẽ ra được trao đến tay người khó khăn lại bị lợi dụng cho mục đích cá nhân, khiến nhiều người bắt đầu hoài nghi về ý nghĩa thực sự của việc làm từ thiện. Không ít người cũng trăn trở, suy ngẫm về vấn đề này và đặt ra câu hỏi Làm từ thiện có cần vật chất?.
2. Thân bài
- Giải thích ngắn gọn:
+ Từ thiện: làm việc tốt từ lòng yêu thương.
+ Vật chất: Là những giá trị hữu hình như tiền bạc, lương thực, quần áo hay các nhu yếu phẩm cần thiết phục vụ đời sống sinh hoạt của con người.
→ Câu hỏi đặt ra vấn đề về sự cần thiết của vật chất trong những công việc thiện nguyện.
- Bình luận:
+ Vật chất có cần thiết trong một vài trường hợp, bởi:
• Vật chất là yếu tố cần thiết trong hoạt động từ thiện, bởi nhiều mảnh đời khó khăn đang thiếu thốn những nhu cầu cơ bản như lương thực, nước uống, quần áo, nơi ở…, nên sự hỗ trợ về vật chất góp phần trực tiếp giải quyết những thiếu hụt đó.
• Để tiếp cận và giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn một cách thiết thực, các hoạt động từ thiện thường cần có vật chất làm phương tiện hỗ trợ, giúp sự giúp đỡ không chỉ dừng lại ở lời nói mà trở thành hành động cụ thể.
• Vật chất còn tạo điều kiện để duy trì và mở rộng các hoạt động từ thiện, từ đó giúp hỗ trợ được nhiều người hơn và trong khoảng thời gian dài, mang lại hiệu quả bền vững.
<*> Dẫn chứng: Tỷ phú Warren Buffett cùng với Bill Gates lập ra quỹ “The Giving Pledge” kêu gọi những cá nhân giàu có quyên góp hầu hết tài sản vào tổ chức từ thiện. Riêng Buffett đã quyên góp được 25,5 tỷ USD. Quỹ Bill & Melinda Gates (vợ cũ của Bill Gates) đã tài trợ hàng tỷ USD để phát triển các loại thuốc chống lại HIV, sốt rét, bại liệt và các bệnh khác…; …
+ Làm thế nào để vật chất trở thành yếu tố hữu ích trong việc làm từ thiện?
• Cần trao đi đúng lúc, đúng đối tượng và bảo đảm tính minh bạch, đồng thời những vật chất được trao tặng phải còn sử dụng tốt hoặc mới hoàn toàn để thực sự giúp ích cho người nhận.
• Vật chất phải được trao đi bằng thái độ tôn trọng, chân thành để người nhận không tổn thương lòng tự trọng.
+ Mở rộng, nâng cao:
• Vật chất chỉ là một trong số các yếu tố cần thiết, không phải yếu tố hàng đầu. Quan trọng vẫn là cái tâm, sự thấu hiểu và tình cảm chân thành giữa con người với con người.
• Không phải trường hợp nào cũng cần tới vật chất. Đôi khi một lời động viên, một cái ôm an ủi, …đúng người, đúng thời điểm cũng là những hành động từ thiện vô giá.
3. Kết bài
Rút ra bài học nhận thức và hành động