I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc đoạn trích:
“Nhí quay lại Nhơn Thành, người trong xóm ra trước nhà chờ đón. Mẹ Nhí đi cùng con cả một đoạn đường dài, không biết trên máy bay có khóc, nhưng đến đầu xóm mặt giăng một màn nước mắt, chân bước hụt bước hao. Ai cũng kêu mau quá, đám gả Nhí như mới đây thôi, bữa đó nó còn giòn rụm nói cười, hát “60 năm cuộc đời”, giờ thành tro nguội bụi lạnh.
Nhí lấy chồng đúng đợt mưa dầm tháng Bảy, truyền hình nói ngoài biển có hạt cơn áp thấp nhiệt đới đang rượt đuổi nhau. Người trong xóm rũ nước mưa lúc bước qua cổng vòng nguyệt, càm ràm riết rồi cưới gả cũng không chờ nắng cho vui.
Nhưng chờ ngọn chướng đuổi mưa ra khỏi Nhơn Thành thì cũng phải vài ba tháng nữa. Chú rể chỉ được ở lại xứ này tròn tháng. Ba mươi ngày cho tất cả những chuyện từ coi mắt cho đến lễ cưới, từ dòm coi chân Nhí có cong không cho đến da có bị chàm hay nấm mốc không. Làm lễ chào hai họ xong, không kịp thở, chú rể phải bay ngay về nước.
Đi Sài Gòn bữa trước, vài tối sau Nhí dắt chồng tương lai về, sửa soạn đám cưới trong lúc đợi làm giấy tờ hôn thú. Tên chồng mỗi chữ Hi-ếc trên cái thiệp mời viết đổ tháu hệt cua bò trong giỏ. Ai nhận thiệp cũng kêu ui trời mau quá, con nhỏ mới đây còn bưng thau đi dài xóm mượn gạo mà giờ đã lấy chồng rồi. Trong lằn rãnh nhớ của người Nhơn Thành chỉ có Nhí kéo tép rong, Nhí vớt bèo, Nhí chạy quắn trước ngọn roi cha mẹ nó, Nhí xin nước mắm thì kèo thêm tóp mỡ. Không có Nhí cô dâu.
Mát trời Nhí kéo Hi-ếc ra đứng trước rào, chờ hàng xóm ngang qua níu lại khoe chồng sắp cưới. Thợ cơ khí, con một, cha mẹ chết hết rồi Nhí khỏi phải làm dâu. Nhà bên đó rộng lắm, có sân vườn. “Coi mặt già chát vậy chớ chưa lấy vợ lần nào”, bằng cái giọng như hiểu biết sâu sắc người mình sắp cưới, Nhí quả quyết “thằng chả không điên”.
Trên giấy tờ ghi vậy, rõ ràng. Nhưng người ta vẫn thấy con đường Nhí sắp nắm tay thằng Hi-ếc đi cứ lẫn trong những giồng khói đốt đồng mù đặc. Lơ mơ một bầy con gái xếp hàng, đeo số cho người ta coi mắt. Chú rể gật đầu chọn cô Hai Mươi Sáu lấy làm vợ mà không biết nết na con nhỏ ra sao, bếp nhà nó có sạch, cơm nó nấu có ngon. Sau này chồng Nhí nói thích nó cao nhứt đám, bù cho anh chưa đầy thước sáu, hi vọng sinh con cao ráo. Mẹ Nhí hỏi chàng rể bao nhiêu tuổi, nghe xong gật gù “vậy là con lớn hơn mẹ hai tuổi”.
[...]
Không chút đất nhét móng tay, nhà gá hờ ven đám lá mé sông, cha mẹ lay lắt gặt mướn làm cỏ thuê, chị em Nhí vẫn có cách đi qua mùa thơ dại khô cằn. Củ chuối luộc hóa bánh mì kẹp thịt quay, áo vá thành áo đầm, vạc tre là giường nệm, chỉ cần rắc chút xíu bột ảo tưởng lên. Giàu tưởng tượng, con Nhí nghèo rã chẳng bao giờ tỏ ra mặc cảm, tủi thân. Mặt nó vẫn ngời mỗi khi qua hàng xóm xin tương tàu về kho quẹt, ai biết được nó nghĩ tới gà xé phay hay vịt rang gừng. Vách nhà thưa lọt gió, không ngăn cản được Nhí tưởng đang ngủ nhà lầu.
Chỉ hôm cưới, đầu đội bông đứng trước cổng vòng nguyệt chụp ảnh, dưới những bó chớp giấy ngùng ngoằng như bị bóp cổ của tháng Ngâu, không biết Nhí nghĩ gì mà rưng nước mắt. Mụ nội mày Hi-ếc, nó gượng nói với chồng khi ông thợ ảnh kêu hai đứa kém tươi.
Đàn bà Nhơn Thành vẫn thường nói cụt lún vậy, và nhận lại từ chồng một cú đạp vào bụng, hoặc cái tát cháy má, bị nắm đầu vặt tóc như nhổ mạ. Chỉ chồng Nhí là hí hửng cười khoái chí, mỗi khi vợ buông lời hờn giận cuộc đời. Không biết tiếng nhau hay ở chỗ đó.
Nên lời yêu vẫn vang trong ngôi nhà nhỏ xóm núi Pusan, nơi Nhí - đàn bà sống trong hai năm rưỡi. Những buổi tối anh chồng tài tử xi nê nồng rượu gạo trở về, đôi lúc dịu dàng nựng nó bằng mấy cú thoi. Quê chồng mà Nhí gửi về qua những cuộc gọi, không phân biệt được đâu là thực đâu là tưởng. Làng đầy hoa và bướm bay, bữa tối thơm phức thịt nướng, ăn xong nó ngồi giũa móng tay ngó anh chồng đang rửa chén kêu “nhẹ tay thôi, bà cố nội mẹ mày, Hi-ếc”. Chồng cười toe kêu cưng nói nữa đi. Hi-ếc, mồ tổ cha mày.
Thiên đường được dệt lại qua đôi môi mẹ Nhí vừa xăm đỏ màu như cháy, trong tiếng vòng vàng xủng xẻng cổ tay bà, và tiếng mấy anh giao tủ lạnh, ti vi ghé dọc đường hỏi thăm nhà Nhí, tiếng mấy đứa em nó mở dàn máy ca rền cuối xóm làm Nhơn Thành rạo rực. Tụi con gái trong xóm rủ nhau đi tìm những anh Hi-ếc khác. Ngay cả Nhí, người ra đi đầu tiên đã trở về, trong giỏ mẹ. Bà vẫn băn khoăn con nhỏ bốn mươi bảy kí, giờ sao chỉ còn vài nắm, không biết người ta có đốt sót mẩu nào không.
Giây phút bị chồng nắm tóc dìm đầu vào bỏn tắm đẩy nước cho đến lúc thôi sủi tăm, Nhí có nghĩ mình đang lặn vào sông Muống như hồi nhỏ đua với bạn coi ai nhịn thở lâu, hay ngắm san hô vịnh Nha Trang, không ai biết.
Nghe cảnh sát kể lúc còng tay Hi-ếc, anh ngọng nghịu xổ những lời (tưởng đâu) yêu thương học lóm tiếng nước vợ. Tổ cha mày, Nhí. Tao say quá nên lỡ tay thôi. Tao xin lỗi Nhí ơi, mụ nội mày.”
(Trích Lời yêu - Nguyễn Ngọc Tư, theo Không ai qua sông, NXB Trẻ, 2016)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1 [706747]: Xác định bối cảnh trong đoạn trích.
Bối cảnh trong đoạn trích:
- Không gian: Xóm Nhơn Thành - quê Nhí; xóm núi Pusan (Hàn Quốc) - quê chồng Nhí.
- Thời gian:
+ Quá khứ:
• Tuổi thơ nghèo khó của chị em Nhí.
• Đợt mưa dầm tháng Bảy, đúng đợt có hai cơn áp thấp nhiệt đới trên biển, Nhí lấy chồng. Cưới hỏi vỏn vẹn trong một tháng.
+ Hiện tại, khi Nhí chỉ còn là tro bụi nguội lạnh trong giỏ mẹ.
Câu 2 [706748]: Tóm tắt cốt truyện (trong khoảng 5 - 7 dòng).
Tóm tắt cốt truyện: Nhí, một cô gái con nhà nghèo ở xóm Nhơn Thành, được Hi-ếc, một gã đàn ông người Hàn Quốc “chưa lấy vợ lần nào”, “không điên” chọn cưới (qua dịch vụ môi giới hôn nhân) vì cao ráo hơn cả. Cưới hỏi vỏn vẹn trong vòng một tháng. Sau đó Hi-ếc đưa vợ về xóm núi Pusan bên quê nhà. Những buổi tối say rượu trở về, Hi-ếc thường nựng nó bằng mấy cú thoi. Mẹ Nhí cùng mấy đứa em ở nhà vẫn tin Nhí hạnh phúc cho đến khi nhận được tin Nhí chết do bị chồng chìm vào bồn tắm đầy nước sau hai năm rưỡi làm dâu xứ Hàn. Bà mẹ đưa tro cốt con gái trở về trong đau đớn tột cùng, mặt giăng một màn nước mắt, chân bước hụt bước hao.
Câu 3 [706749]: Củ chuối luộc hóa bánh mì kẹp thịt quay, áo vá thành áo đầm, vạc tre là giường nệm, chỉ cần rắc chút xíu bột ảo tưởng lên. Giàu tưởng tượng, con Nhí nghèo rã chẳng bao giờ tỏ ra mặc cảm, tủi thân. Mặt nó vẫn ngời mỗi khi qua hàng xóm xin tương tàu về kho quẹt, ai biết được nó nghĩ tới gà xé phay hay vịt rang gừng. Vách nhà thưa lọt gió, không ngăn cản được Nhí tưởng đang ngủ nhà lầu.
Đoạn văn trên khắc hoạ đặc điểm nào ở nhân vật Nhí?
Đoạn văn trên khắc hoạ nét tính cách hồn nhiên, giàu tưởng tượng, lạc quan, vui vẻ ở nhân vật Nhí.
Câu 4 [706750]: Tụi con gái trong xóm rủ nhau đi tìm những anh Hi-ếc khác.
Chi tiết trên phản ánh hiện thực nào?
Chi tiết trên phản ánh hiện thực những cô gái trong xóm bất chấp chuyện Nhí chết vì bị gã chồng ngoại quốc bạo hành bên xứ người, vẫn muốn lấy chồng ngoại quốc để đổi đời.
Câu 5 [706751]: Cảm nhận của anh/chị về cuộc đời của nhân vật Nhí (trình bày khoảng 5 - 7 dòng).
Cuộc đời của nhân vật Nhí trong trích đoạn truyện ngắn Lời yêu (Nguyễn Ngọc Tư):
- Nghèo khó, lam lũ, cực nhọc: Nhí sinh ra trong một gia đình nghèo, cha mẹ lay lắt gặt mướn làm cỏ thuê; ăn củ chuối luộc, mặc áo vá, ở vách nhà thưa lọt gió, đi xin tương tàu, bưng thau đi dài xóm mượn gạo, đi kéo tép rong, vớt bèo.
- Đáng thương, bi kịch: những tưởng lấy được chồng khá giả bên xứ Hàn, Nhí sẽ không phải khổ. Nhưng nỗi khổ của Nhí lại bị chuyển hoá từ vật chất sang tinh thần. Nhí thường xuyên bị chồng bạo hành bằng những cú thoi trong những buổi tối, khi hắn trở về và say khướt. Tất cả những điều này, Nhí giấu tiệt, không cho mẹ biết trong những cuộc gọi điện về nhà. Lần chót, Nhí bị gã chồng nắm tóc dìm đầu vào bồn tắm đầy nước cho đến lúc thôi sủi tăm.
⟶ Cuộc đời bi kịch của Nhí cũng là cuộc đời của khá nhiều cô dâu Việt ở nước ngoài.
II. VIẾT (6,0 điểm)
Câu 6 [706752]: (2,0 điểm)
Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) cảm nhận về hình tượng nhân vật Nhí trong câu chuyện ở phần Đọc hiểu.
Đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) cảm nhận về hình tượng các nhân vật Nhí trong đoạn trích rút từ truyện ngắn Lời yêu (Nguyễn Ngọc Tư) có thể được triển khai theo hướng:
- Nguyễn Ngọc Tư là một trong những cây bút xuất sắc của văn học Việt Nam đương đại với những trang viết chân thực, lay động về cuộc đời, số phận của những con người nhỏ bé nơi làng quê Nam Bộ. Lời yêu là một trong những truyện ngắn đặc sắc viết về Nhí - một cô dâu Hàn gốc Việt - với cuộc đời bi kịch, thương đau.
- Đoạn trích đã khắc hoạ thành công hình tượng nhân vật Nhí qua nhiều chi tiết, sự việc, sự kiện:
+ Lai lịch, xuất thân: con gái nhà nghèo, tuổi thơ lam lũ, khốn khó. Sống trong cái nghèo khó, Nhí không những không tủi thân mà còn luôn vui vẻ, lạc quan, yêu đời. Trí tưởng tượng phong phú chính là thứ thần dược diệu kì nâng đỡ Nhí đi qua những ngày tháng nghèo khó: Củ chuối luộc hóa bánh mì kẹp thịt quay, áo vá thành áo đầm, vạc tre là giường nệm, chỉ cần rắc chút xíu bột ảo tưởng lên.; Mặt nó vẫn ngời mỗi khi qua hàng xóm xin tương tàu về kho quẹt, ai biết được nó nghĩ tới gà xé phay hay vịt rang gừng. Vách nhà thưa lọt gió, không ngăn cản được Nhí tưởng đang ngủ nhà lầu.
+ Yêu thương, sẵn sàng hi sinh vì gia đình: quyết định lấy chồng Hàn để đổi đời cho bố mẹ và các em; ngày lấy chồng, Nhí rưng nước mắt; Nhí gửi tiền về cho bố mẹ và các em (mẹ Nhí mua vòng vàng đeo tay xủng xẻng, sắm tủ lạnh, ti vi, dàn karaoke,...); mỗi lần gọi điện về, Nhí không kể với mẹ chuyện bị chồng bạo hành, thậm chí còn nói dối về quê chồng (Làng đầy hoa và bướm bay, bữa tối thơm phức thịt nướng, ăn xong nó ngồi giũa móng tay ngó anh chồng đang rửa chén)
+ Cuộc đời đau khổ, bi kịch: Liên tục bị chồng đánh mỗi khi hắn say rượu; bị chồng nắm tóc dìm đầu vào bồn tắm đầy nước cho đến chết. Nhí là hình ảnh của nhiều cô gái Việt lấy chồng Hàn Quốc/ nước ngoài, bị bạo hành dã man.
=> Nhân vật Nhí trong trang truyện của Nguyễn Ngọc Tư hiện lên đáng thương. Hình tượng nhân vật gióng lên tiếng chuông cảnh tỉnh đối với những cô gái có giấc mơ lấy chồng xuất ngoại đổi đời; đồng thời cũng hối thúc những cá nhân, tổ chức có trách nhiệm hãy quan tâm hơn nữa đến những người phụ nữ lấy chồng ngoại quốc;...
Câu 7 [706753]: (4,0 điểm)
Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về câu nói sau đây:

Khoản đầu tư quan trọng nhất bạn có thể thực hiện là vào chính mình.
(Warren Buffett)
1. Mở bài (gián tiếp)
- Dẫn dắt vấn đề
- Nêu vấn đề
2. Thân bài
- Giải thích: đầu tư là sử dụng, tận dụng các nguồn lực như vật chất, sức lực, … vào việc gì đó với mục đích thu lại kết quả tốt.
→ Câu nói khẳng định tầm quan trọng của việc chú trọng phát triển bản thân.
- Bàn luận về ý kiến:
+ Câu nói mang tới bài học đúng đắn, hữu ích, bởi:
• Bản thân con người là nền tảng quyết định mọi thành công, bởi tri thức, năng lực và ý chí của mỗi người mới là yếu tố trực tiếp tạo nên kết quả; các điều kiện khách quan như hoàn cảnh hay may mắn chỉ đóng vai trò hỗ trợ, không thể thay thế nỗ lực cá nhân.
• Đầu tư vào bản thân là khoản đầu tư có giá trị lâu dài và ít bị mất đi. Tiền bạc hay tài sản vật chất có thể hao hụt, mất mát theo thời gian, nhưng tri thức, kỹ năng và kinh nghiệm tích lũy trong bản thân sẽ theo con người suốt cuộc đời. Những giá trị này càng được sử dụng và rèn luyện thì càng gia tăng, giúp con người thích ứng tốt hơn với những thay đổi của xã hội.
• Khi bản thân phát triển, con người có thể tạo ra nhiều cơ hội và giá trị hơn cho chính mình, xã hội. Năng lực và bản lĩnh cá nhân giúp mỗi người chủ động nắm bắt cơ hội, vượt qua thách thức, từ đó sống tự tin, làm chủ hiện tại và định hướng vững vàng cho tương lai.
+ Đầu tư vào bản thân như thế nào cho hiệu quả?
• Luôn khao khát nâng cấp bản thân; tập trung vào mục tiêu của mình, tránh bị ảnh hưởng từ bên ngoài.
Biết mình biết ta trăm trận trăm thắng: Nhận biết rõ năng lực, điểm mạnh, điểm yếu và mục tiêu của chính mình; tìm hiểu rõ đối thủ, đối tác, khách hàng hoặc tình hình thực tế.
• Theo tỷ phú Warren Buffett - một trong những người giàu nhất thế giới - khoản đầu tư tốt nhất bạn có thể thực hiện chính là đầu tư vào bản thân mình và có 4 khoản đầu tư mà chắc chắn bạn sẽ không bao giờ lỗ, nếu không nói là sinh lời nhất mọi thời đại: Sức khoẻ, tri thức, mối quan hệ và hình thức.
3. Kết bài
Rút ra bài học nhận thức và hành động