II. VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1 [706760]: (4,0 điểm)
Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về lời ăn tiếng nói của người trẻ trên mạng xã hội ngày nay.
Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về lời ăn tiếng nói của người trẻ trên mạng xã hội ngày nay.
Bài văn trình bày suy nghĩ về lời ăn tiếng nói của người trẻ hiện nay có thể được triển khai nhiều cách. Song cần bảo đảm các ý:
1. Mở bài (gián tiếp)
- Dẫn dắt vấn đề
- Nêu vấn đề
Ví dụ: Chỉ cần lướt mạng xã hội khoảng vài phút, vào các trang cá nhân của một vài người trẻ, chúng ta sẽ “hoa mắt ù tai” vì trước nhiều diễn đạt chúng ta không hiểu họ nói gì, viết gì. Phải chăng người trẻ ngày nay đang có một lớp ngôn ngữ riêng?
2. Thân bài
- “Lời ăn tiếng nói”: cách nói năng, cách phát ngôn của người trẻ trong cuộc sống (trong giao tiếp thực tế thường ngày, trên không gian mạng).
- Thực trạng lời ăn tiếng nói của giới trẻ hôm nay: Bên cạnh rất nhiều người trẻ vẫn rất cẩn trọng, chỉn chu trong phát ngôn, một số người trẻ hiện đại lại khá buông tuồng trong lời ăn tiếng nói.
+ Nói năng:
• Người trẻ hiện nay sử dụng nhiều ngôn ngữ nước ngoài, pha tạp tiếng nước ngoài, kiểu “nửa nạc nửa mỡ” với quan niệm thỉnh thoảng nói một vài từ tiếng Anh để chứng tỏ mình là người trẻ trung, hiện đại, hiểu biết. Nhiều bạn trẻ có quan niệm coi việc nói chêm tiếng nước ngoài để câu chuyện thêm “sang”, thể hiện “đẳng cấp”, tỏ ra “nguy hiểm” hơn. (Chẳng hạn: “Cậu ra đây, tớ với cậu selfie!”, “Cô MC này “chất” quá!”, “Cậu có online không đấy?”, “Họ ship đến rồi nha.”, “Chúng mình sẽ thuê homestay nhé!”,...).
• Người trẻ ngày nay cũng sử dụng nhiều tiếng lóng, những câu nói hóm hỉnh, các từ ngữ theo xu hướng (ví dụ: “8386” - chúc phát tài phát lộc; “thợ săn Hồng Hài Nhi” - chỉ người phụ nữ có bạn trai kém tuổi hơn ; “dịu kha” - từ với hàm ý nhấn mạnh đến sự nhẹ nhàng, đằm thắm nhưng vẫn ẩn chứa sức hút riêng biệt;...).
• Không ít bạn trẻ rất hay chửi thề, chửi tục, nói bậy và coi đó là chuyện bình thường.
• Nhiều bạn trẻ rất hay nói trống không với người lớn tuổi và cũng coi đó là chuyện bình thường.
• Không ít người trẻ vẫn nói ngọng (theo thổ ngữ địa phương, như ngọng l/n, s/x,... phát âm không chuẩn các thanh dấu,...).
• ...
+ Viết:
• Với môn Tiếng Việt từ thuở Tiểu học, chúng ta được học chính tả từ bé nhưng nhiều người trẻ vẫn viết sai chính tả (treo leo, thiếu xót,...).
• Một số bạn viết tắt một cách khó hiểu trên mạng xã hội (khá phổ biến là một số cụm từ như: cmnr (con mẹ nó rồi), 19 (one night - một đêm), 29 (tonight - tối nay), ib (inbox - nhắn tin riêng), OMC (Oh my chuối),...).
• Lỗi viết sai ngữ pháp cũng khá phổ biến (Không ít người thường viết những kiểu câu thiếu chủ ngữ như thế này: Với tác phẩm này, đã cho người cho người đọc thấy được tấm lòng nhân đạo của nhà văn.).
• ...
- Hệ luỵ của việc nói và viết không đúng chuẩn mực ở người trẻ:
+ Làm mất đi sự trong sáng của tiếng Việt.
+ Hạn chế hiệu quả sự giao tiếp giữa giới trẻ với các thế hệ khác, đặc biệt là người trung tuổi, người già, khiến người nghe khó hiểu, gây tâm lý khó chịu, thậm chí còn phản cảm...
+ Gây ra những hiểu lầm, xích mích, ẩu đả không đáng có (những lời chửi thề đôi khi trở thành nguồn cơn của những cuộc đánh nhau, loạn đả).
- Làm thế nào để hạn chế việc sử dụng từ ngữ thiếu chuẩn mực của một bộ phận giới trẻ hiện nay?
+ Nhận thức:
• Người trẻ cần nhận thức được sự quý giá của tiếng nói dân tộc, cần hiểu tiếng nói là bản sắc dân tộc, là một kênh thể hiện văn hoá của con người (Trong giao tiếp, người Việt vốn dĩ tế nhị và ý tứ nên có thói quen luôn cân đo đong đếm trước khi nói năng: Ăn có nhai, nói có nghĩ; Lời nói không mất tiền mua/ Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau; Uốn lưỡi bảy lần trước khi nói... Cho nên, bài học về nói năng được người Việt cho là quan trọng và học từ nhỏ cho đến suốt cuộc đời: Học ăn, học nói, học gói, học mở.) và cần thấy trách nhiệm giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt.
• Người trẻ cũng cần nhận thức sâu sắc tầm quan trọng của lời ăn tiếng nói trong giao tiếp thường ngày: Chim khôn kêu tiếng rảnh rang/ Người khôn nói tiếng dịu dàng dễ nghe, ai cũng muốn được lắng nghe những lời nói dịu dàng, êm ái, tôn trọng mình, càng không ai thích bị đối phương cư xử khiếm nhã, nói những điều khó nghe, thô tục nhất là ở những nơi công cộng.
+ Hành động: Người trẻ cần có ý thức giữ gìn lời ăn tiếng nói; cẩn trọng, chỉn chu trong lời ăn tiếng nói sao cho phù hợp với văn hoá truyền thống tốt đẹp của dân tộc, cũng như xây dựng môi trường giao tiếp tích cực, văn minh, lịch sự và xu thế phát triển của xã hội.
3. Kết bài
Rút ra bài học nhận thức và hành động
1. Mở bài (gián tiếp)
- Dẫn dắt vấn đề
- Nêu vấn đề
Ví dụ: Chỉ cần lướt mạng xã hội khoảng vài phút, vào các trang cá nhân của một vài người trẻ, chúng ta sẽ “hoa mắt ù tai” vì trước nhiều diễn đạt chúng ta không hiểu họ nói gì, viết gì. Phải chăng người trẻ ngày nay đang có một lớp ngôn ngữ riêng?
2. Thân bài
- “Lời ăn tiếng nói”: cách nói năng, cách phát ngôn của người trẻ trong cuộc sống (trong giao tiếp thực tế thường ngày, trên không gian mạng).
- Thực trạng lời ăn tiếng nói của giới trẻ hôm nay: Bên cạnh rất nhiều người trẻ vẫn rất cẩn trọng, chỉn chu trong phát ngôn, một số người trẻ hiện đại lại khá buông tuồng trong lời ăn tiếng nói.
+ Nói năng:
• Người trẻ hiện nay sử dụng nhiều ngôn ngữ nước ngoài, pha tạp tiếng nước ngoài, kiểu “nửa nạc nửa mỡ” với quan niệm thỉnh thoảng nói một vài từ tiếng Anh để chứng tỏ mình là người trẻ trung, hiện đại, hiểu biết. Nhiều bạn trẻ có quan niệm coi việc nói chêm tiếng nước ngoài để câu chuyện thêm “sang”, thể hiện “đẳng cấp”, tỏ ra “nguy hiểm” hơn. (Chẳng hạn: “Cậu ra đây, tớ với cậu selfie!”, “Cô MC này “chất” quá!”, “Cậu có online không đấy?”, “Họ ship đến rồi nha.”, “Chúng mình sẽ thuê homestay nhé!”,...).
• Người trẻ ngày nay cũng sử dụng nhiều tiếng lóng, những câu nói hóm hỉnh, các từ ngữ theo xu hướng (ví dụ: “8386” - chúc phát tài phát lộc; “thợ săn Hồng Hài Nhi” - chỉ người phụ nữ có bạn trai kém tuổi hơn ; “dịu kha” - từ với hàm ý nhấn mạnh đến sự nhẹ nhàng, đằm thắm nhưng vẫn ẩn chứa sức hút riêng biệt;...).
• Không ít bạn trẻ rất hay chửi thề, chửi tục, nói bậy và coi đó là chuyện bình thường.
• Nhiều bạn trẻ rất hay nói trống không với người lớn tuổi và cũng coi đó là chuyện bình thường.
• Không ít người trẻ vẫn nói ngọng (theo thổ ngữ địa phương, như ngọng l/n, s/x,... phát âm không chuẩn các thanh dấu,...).
• ...
+ Viết:
• Với môn Tiếng Việt từ thuở Tiểu học, chúng ta được học chính tả từ bé nhưng nhiều người trẻ vẫn viết sai chính tả (treo leo, thiếu xót,...).
• Một số bạn viết tắt một cách khó hiểu trên mạng xã hội (khá phổ biến là một số cụm từ như: cmnr (con mẹ nó rồi), 19 (one night - một đêm), 29 (tonight - tối nay), ib (inbox - nhắn tin riêng), OMC (Oh my chuối),...).
• Lỗi viết sai ngữ pháp cũng khá phổ biến (Không ít người thường viết những kiểu câu thiếu chủ ngữ như thế này: Với tác phẩm này, đã cho người cho người đọc thấy được tấm lòng nhân đạo của nhà văn.).
• ...
- Hệ luỵ của việc nói và viết không đúng chuẩn mực ở người trẻ:
+ Làm mất đi sự trong sáng của tiếng Việt.
+ Hạn chế hiệu quả sự giao tiếp giữa giới trẻ với các thế hệ khác, đặc biệt là người trung tuổi, người già, khiến người nghe khó hiểu, gây tâm lý khó chịu, thậm chí còn phản cảm...
+ Gây ra những hiểu lầm, xích mích, ẩu đả không đáng có (những lời chửi thề đôi khi trở thành nguồn cơn của những cuộc đánh nhau, loạn đả).
- Làm thế nào để hạn chế việc sử dụng từ ngữ thiếu chuẩn mực của một bộ phận giới trẻ hiện nay?
+ Nhận thức:
• Người trẻ cần nhận thức được sự quý giá của tiếng nói dân tộc, cần hiểu tiếng nói là bản sắc dân tộc, là một kênh thể hiện văn hoá của con người (Trong giao tiếp, người Việt vốn dĩ tế nhị và ý tứ nên có thói quen luôn cân đo đong đếm trước khi nói năng: Ăn có nhai, nói có nghĩ; Lời nói không mất tiền mua/ Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau; Uốn lưỡi bảy lần trước khi nói... Cho nên, bài học về nói năng được người Việt cho là quan trọng và học từ nhỏ cho đến suốt cuộc đời: Học ăn, học nói, học gói, học mở.) và cần thấy trách nhiệm giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt.
• Người trẻ cũng cần nhận thức sâu sắc tầm quan trọng của lời ăn tiếng nói trong giao tiếp thường ngày: Chim khôn kêu tiếng rảnh rang/ Người khôn nói tiếng dịu dàng dễ nghe, ai cũng muốn được lắng nghe những lời nói dịu dàng, êm ái, tôn trọng mình, càng không ai thích bị đối phương cư xử khiếm nhã, nói những điều khó nghe, thô tục nhất là ở những nơi công cộng.
+ Hành động: Người trẻ cần có ý thức giữ gìn lời ăn tiếng nói; cẩn trọng, chỉn chu trong lời ăn tiếng nói sao cho phù hợp với văn hoá truyền thống tốt đẹp của dân tộc, cũng như xây dựng môi trường giao tiếp tích cực, văn minh, lịch sự và xu thế phát triển của xã hội.
3. Kết bài
Rút ra bài học nhận thức và hành động