Đoạn thơ được viết theo thể thơ lục bát.

Bố cục của đoạn thơ:
- Từ đầu đến Trên tre lá cũng dệt nghìn bài thơ: Hình tượng quê hương đất nước.
+ Từ đầu đến Mây mờ che đỉnh Trường Sơn sớm chiều: Đất nước tươi đẹp, lớn lao, kì vĩ.
+ Tiếp đến Súng gươm vứt bỏ lại hiền như xưa: Đất nước đau thương mà quật cường trong chiến đấu.
+ Tiếp đến Trên tre lá cũng dệt nghìn bài thơ: Đất nước thanh bình, xinh đẹp những ngày sạch bóng quân thù.
- Còn lại: Nỗi nhớ, tình yêu của nhân vật trữ tình dành cho đất nước khi xa cách.

- Vẻ đẹp của quê hương đất nước trong hai dòng thơ trên:
+ Đất nước mênh mông, rộng lớn, bao la, khoáng đạt được tả qua biên độ không gian đất thấp - trời cao.
+ Đất nước với thiên nhiên tươi đẹp, giàu có, trù phú: đất nắng chan hoà, trời xanh, hoa thơm quả ngọt bốn mùa.
+ Đất nước thanh bình, yên ả được gợi tả qua các chi tiết: đất nắng chan hoà, bốn mùa trời xanh.
- Vẻ đẹp của quê hương đất nước được hiện lên rõ nét qua ngôn ngữ giản dị, giàu hình ảnh, giàu sức gợi cảm.

Trên tre lá cũng dệt nghìn bài thơ

Lời thơ gợi tả sự khéo léo của đôi tay và tâm hồn lãng mạn, thơ mộng của con người Việt Nam (qua những công việc như đan nón, làm chiếu, dệt vải,...).

- Quê hương đất nước hiện lên qua nỗi nhớ của nhân vật trữ tình “ta” trong hoàn cảnh xa quê. Các hình ảnh gợi nhắc quê hương trong tâm trí người đi xa gợi đến một quê hương đất nước vừa lớn lao, hùng vĩ, thơ mộng (núi rừng, dòng sông vỗ bờ) vừa gần gũi, giản dị, đời thường (đồng ruộng, khoai ngô, cơm rau muống, cà giòn tan).
- Hình ảnh quê hương đất nước trong đoạn thơ cuối cho thấy một tình yêu thuỷ chung và lớn lao mà người đi xa dành cho Tổ quốc.

Đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích cảm hứng chủ đạo của văn bản ở phần Đọc hiểu có thể được triển khai theo hướng:
- Nguyễn Đình Thi là một trong những nghệ sĩ tài ba hiếm có của nền nghệ thuật hiện đại Việt Nam. Chỉ riêng với lĩnh vực thơ ca, ông luôn khẳng định mình là một cây bút xuất sắc.
- Bài thơ Hắc Hải: Ngày 20/4/1919, một cuộc binh biến diễn ra trên chiến hạm France của hải quân Pháp. Sau những giờ phút đấu tranh với chỉ huy tàu, lá cờ đỏ thắm được một công nhân quốc tế kéo lên, vút cao trên cột cờ chiến hạm. Người thực hiện sứ mệnh cao cả đó chính là thợ máy trẻ người Việt - Tôn Đức Thắng - người sau này trở thành Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Cuộc binh biến trên chiến hạm France ngày đó trở thành khúc hùng ca trên Hắc Hải. Bài thơ Hắc Hải là trường ca được Nguyễn Đình Thi viết gắn liền với hình tượng người thợ máy trẻ Tôn Đức Thắng.
- Đoạn trích là dòng hồi tưởng và sẻ chia của người thợ máy với đoàn thuỷ thủ người Pháp trên chiến hạm Paris về quê hương đất nước Việt Nam. Với tâm thế đó, toàn bộ đoạn trích là hình ảnh quê hương đất nước Việt Nam hiện lên trong nỗi nhớ, tình yêu của nhân vật người thợ máy. (Lưu ý: Toàn bộ phần trước đó được viết bằng thể thơ bảy chữ với điểm nhìn khách quan tái hiện bối cảnh trước cuộc binh biến. Đến đoạn này, ngòi bút của nhà thơ nhập thân vào dòng cảm xúc của nhân vật người thợ máy để ghi lại nỗi lòng người thợ máy. Đoạn thơ được thay đổi về thể thơ, từ bảy chữ sang lục bát và điểm nhìn khách quan có sự di chuyển từ khách quan sang chủ quan - nhập vào điểm nhìn của người thợ máy, biến người thợ máy từ nhân vật trong trường ca trở thành nhân vật trữ tình.)
- Cảm hứng chủ đạo là cảm xúc mãnh liệt nhất, bao trùm và xuyên suốt một tác phẩm văn học. Cảm hứng chủ đạo của đoạn thơ trích từ Bài thơ Hắc Hải chính là tình yêu quê hương đất nước. Tình cảm đó được bộc lộ qua mạch cảm xúc với nhiều cung bậc, sắc thái:
+ Tự hào về vẻ đẹp lớn lao, kì vĩ mà thân thuộc, bình dị của quê hương (Việt Nam đất nước... Trường Sơn sớm chiều).
+ Đau thương, căm phẫn, tự hào khi hồi tưởng lại quá khứ vất vả, đau thương mà quật cường của nhân dân, đất nước những ngày giặc xâm lăng, giày xéo (Quê hương biết mấy... lại hiền như xưa):
• Đất nước vất vả, đau thương: bao nhiêu đời đã chịu nhiều thương đau, mặt người vất vả in sâu, áo nâu nhuộm bùn; chìm trong máu lửa
• Đất nước quật cường: những anh hùng, chìm trong máu chảy lại vùng đứng lên, đạp quân thù xuống đất đen.
+ Tự hào, ngợi ca vẻ đẹp của quê hương, đất nước, con người Việt Nam khi đất nước trở lại bình yên:
• Quê hương bao la, kì vĩ; tươi đẹp, bình yên; giàu có, trù phú.
• Con người duyên dáng, dịu dàng; thuỷ chung, son sắc trong tình yêu; khéo léo trong lao động.
+ Nỗi nhớ, lòng tự hào về quê hương lớn lao, kì vĩ; thơ mộng, bình yên; bình dị, tươi đẹp: ta đi ta nhớ núi rừng, dòng sông vỗ bờ, đồng ruộng, khoai ngô, bữa cơm rau muống, quả cà giòn tan.
- Cảm hứng chủ đạo trong đoạn trích được gửi gắm trong hình thức thơ lục bát - thể thơ truyền thống của dân tộc với giọng điệu dìu dặt cùng các từ ngữ, hình ảnh mộc mạc, giản dị mà giàu sức gợi hình, gợi cảm,...
- Cảm hứng chủ đạo trong đoạn thơ góp phần làm sâu sắc thêm cho chủ đề yêu nước trong văn học, khơi gợi tình yêu quê hương đất nước trong bạn đọc Việt Nam mọi thế hệ.

1. Mở bài
- Dẫn dắt vấn đề
- Nêu vấn đề
Ví dụ: “Một cây làm chẳng nên non/ Ba cây chụm lại nên hòn núi cao” là lời nhắc nhở sâu sắc của cha ông về sức mạnh của tinh thần đoàn kết, của cái chung trong cuộc sống. Vậy mà hiện nay, một bộ phận người trẻ lại lựa chọn đứng riêng lẻ như một cây đơn độc, đề cao lối sống độc tôn bản thân.
2. Thân bài
- Giải thích (ngắn gọn): Lối sống độc tôn bản thân là xu hướng đề cao cái tôi quá mức, đặt lợi ích, cảm xúc và mong muốn cá nhân lên trên tập thể hoặc người khác.
- Biểu hiện ở một số người trẻ hiện nay:
+ Đề cao cái tôi cá nhân, luôn xem bản thân là trung tâm.
+ Thờ ơ với ý kiến người khác, lợi ích chung.
(Ở môi trường học đường, không ít học sinh, sinh viên chỉ chú trọng thành tích của riêng mình, ngại chia sẻ kiến thức, khó hợp tác trong học tập nhóm. Bước ra đời sống lao động, một số người trẻ lại đặt lợi ích cá nhân lên trên tập thể, chỉ chọn việc nhẹ, phần lợi cho mình, né tránh trách nhiệm chung,…)
…
- Nguyên nhân:
+ Chủ quan: Người trẻ quá đề cao cái tôi cá nhân, thiếu khả năng tự nhìn nhận, không biết đặt mình trong mối quan hệ với tập thể và cộng đồng, từ đó dễ sống ích kỉ, khép kín và chỉ quan tâm đến lợi ích riêng.
+ Khách quan:
• Sự tác động của mạng xã hội làm gia tăng xu hướng đề cao cá nhân quá mức.
• Gia đình và nhà trường chưa thực hiện tốt nhiệm vụ định hướng kĩ năng sống và giáo dục giá trị cộng đồng cho người trẻ.
• Áp lực cạnh tranh trong học tập và công việc khiến nhiều người trẻ chọn lối sống “vì mình trước hết” để tồn tại.
- Hệ quả:
+ Người trẻ có lối sống độc tôn bản thân dễ rơi vào trạng thái bị cô lập, khó phát triển toàn diện.
+ Lối sống này còn làm suy giảm tinh thần đoàn kết, gắn kết cộng đồng và gây tổn hại đến những giá trị chung của xã hội.
- Giải pháp:
+ Nhận thức: Cần hiểu đúng vai trò của cái tôi cá nhân trong mối quan hệ với cái chung, tránh lối sống độc tôn bản thân, đề cao tinh thần sẻ chia và trách nhiệm xã hội.
+ Hành động: Mỗi người trẻ cần rèn luyện lối sống biết lắng nghe, hợp tác, sẵn sàng cống hiến và đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân khi cần thiết.
- Mở rộng, nâng cao: Độc tôn khác với yêu thương, trân trọng bản thân.
3. Kết bài
Rút ra bài học nhận thức, hành động.
- Lối sống độc tôn bản thân ở một bộ phận người trẻ hiện nay là hiện tượng đáng lo ngại, đòi hỏi mỗi cá nhân phải biết điều chỉnh cái tôi, sống hài hòa giữa lợi ích riêng và cái chung để góp phần xây dựng một xã hội gắn kết và nhân văn hơn.