Câu 1 [151701]: Hãy tính thể tích khí chứa trong quả bóng bầu dục có dạng như hình vẽ bên (theo đơn vị ) (làm tròn đến hàng phần mười). Biết khi cắt một mặt cắt theo chiều ngang ta thu được một hình elip có độ dài trục lớn bằng 20 cm, độ dài trục bé bằng 10 cm.
a) Đề cho:
- Khi cắt một mặt cắt theo chiều ngang ta thu được một hình elip có độ dài trục lớn bằng 20 cm, độ dài trục bé bằng 10 cm.
b) Yêu cầu:
- Tính thể tích khí chứa trong quả bóng bầu dục có dạng như hình vẽ bên (theo đơn vị ) (làm tròn đến hàng phần mười).
Phần 2. Hướng dẫn tư duy
- Viết phương trình elip sau đó sử dụng tích phân.
Phần 3. Giải chi tiết
Đưa vào hệ trục tọa độ Oxy, với O là tâm của quả bóng bầu dục
Ta có phương trình viền của quả bóng là elip:
Thể tích quả bóng bầu dục:


Điền đáp án: 1,0.
Câu 2 [1042409]: Người ta muốn thiết kế một mẫu vật bằng cách mô phỏng bản vẽ dưới dạng hình vẽ sau. Trước tiên người ta dùng một hình vuông có cạnh bằng sau đó người thiết kế đã sử dụng các đường cong và để tạo hoa văn cho mẫu vật (đơn vị trên mỗi trục tọa độ tính bằng dm). Gọi là phần màu vàng như hình vẽ.
📌 Chú ý: Đây là kiểu câu hỏi trắc nghiệm đúng sai, thí sinh chọn đúng hoặc sai trong mỗi ý a), b), c), d).
Các miền hình học và khối tròn xoay đều được xét trong điều kiện .
💡 Phương pháp:
Từ các phương trình đã cho, đưa về dạng và với .
Xác định miền hình phẳng bị giới hạn bởi các đồ thị và trục tọa độ.
Diện tích hình phẳng được tính bằng hiệu các tích phân theo biến .
Thể tích khối tròn xoay quanh trục được tính theo công thức .
✒️ Lời giải chi tiết:
a) Sai.
Với ta có:
Từ .
Từ , do , suy ra .
Hai biểu thức trên không thỏa mãn mệnh đề đã cho nên khẳng định a) sai.
b) Sai.
Diện tích hình được xác định bởi công thức .
Công thức trong mệnh đề b) không đúng nên khẳng định b) sai.
c) Đúng.
Diện tích hình là .
Do đó khẳng định c) đúng.
d) Sai.
Thể tích khối tròn xoay là .
Thay , được .
🔑 Điền đáp án: a) Sai, b) Sai, c) Đúng, d) Sai
Câu 3 [140098]: Một chậu nước hình bán cầu bằng nhôm có bán kính đặt trong một khung hình hộp chữ nhật (hình 1). Trong chậu có chứa sẵn một khối nước hình chỏm cầu có chiều cao Người ta bỏ vào chậu một viên bi hình cầu bằng kim loại thì mặt nước dâng lên vừa phủ kín viên bi (hình 2).
Screenshot_23a.png
Bán kính của viên bi bằng bao nhiêu cm (viết kết quả làm tròn đến hàng phần trăm)?
a) Đề cho:
- Một chậu nước hình bán cầu bằng nhôm có bán kính đặt trong một khung hình hộp chữ nhật (hình 1).
- Trong chậu có chứa sẵn một khối nước hình chỏm cầu có chiều cao
- Người ta bỏ vào chậu một viên bi hình cầu bằng kim loại thì mặt nước dâng lên vừa phủ kín viên bi (hình 2).
b) Yêu cầu:
- Bán kính của viên bi bằng bao nhiêu cm (viết kết quả làm tròn đến hàng phần trăm)?
Phần 2. Hướng dẫn tư duy
- Tính thể tích khối nước hình chỏm cầu khi chưa có viên bi và khi có viên bi.
Phần 3. Giải chi tiết
Gọi là bán kính viên bi hình cầu.
Điều kiện:
Chú ý: Công thức thể tích chỏm cầu:
Thể tích khối nước hình chỏm cầu khi chưa thả viên bi vào:

Khi thả viên bi vào thì khối chỏm cầu gồm khối nước và viên bi có thể tích là:

Ta có phương trình:

Điền đáp án: 2,09.
Câu 4 [703003]: Bên trong hình vuông cạnh dựng hình sao bốn cánh đều như hình vẽ bên (các kích thước cần thiết cho như ở trong hình bên). Tính thể tích của khối tròn xoay sinh ra khi quay hình sao đó quanh trục (làm tròn kết quả đến hàng phần mười).
Điền đáp án: 20,9.

Ta kí hiệu các điểm như hình vẽ.
Ta có khối tròn xoay đó được tạo thành khi quay hình phẳng quanh trục
Mà nên thể tích của khối tròn xoay đó sẽ = 2 lần thể tích của khối tròn xoay khi quay hình phẳng quanh trục
Suy ra ta có thể tích
+) Viết phương trình đường thẳng
Có vectơ chỉ phương suy ra một vectơ pháp tuyến của đường thẳng là
Suy ra

+) Tương tự, ta viết được phương trình đường thẳng là


Câu 5 [408109]: Một vật trang trí có dạng khối tròn xoay tạo thành khi quay miền được giới hạn bởi đường gấp khúc và cung tròn (phần tô đậm trong hình bên) xung quanh trục . Biết là hình chữ nhật cạnh , ; là trung điểm của ; điểm cách một đoạn bằng . Tính thể tích của vật trang trí đó, làm tròn kết quả đến hàng phần mười theo đơn vị
a108.png
a109.png
+ Gắn hệ trục như hình vẽ.
Gọi là trung điểm
+ Gọi là thể tích khối trụ được sinh ra khi quay hình chữ nhật quanh trục gọi là thể tích khối tròn xoay tạo thành khi quay hình phẳng giới hạn bởi cung tròn đi qua và cạnh quanh
+ Ta có:
+
+ Phương trình đường tròn đi qua là


+ Vậy thể tích khối tròn xoay cần tìm bằng
Điền đáp án: 16,5.
Câu 6 [700893]: Một kỹ sư muốn thiết kế một mẫu vật bằng cách mô phỏng bản vẽ dưới dạng hình vẽ. Trước tiên vẽ một hình chữ nhật có kích thước , sau đó sử dụng hệ trục vẽ đường cong nằm trong hình chữ nhật (tham khảo hình vẽ). Gọi là phần hình phẳng được tô màu đậm và đường cong ở góc phần tư thứ nhất có phương trình
📌 Chú ý: Đây là kiểu câu hỏi trắc nghiệm đúng sai, thí sinh chọn đúng hoặc sai trong mỗi ý a), b), c), d).
💡 Phương pháp:
Xác định biểu thức hàm số mô tả biên của hình phẳng.
Sử dụng công thức tính diện tích hình phẳng giới hạn bởi các đường cong.
Tính diện tích phần còn lại bằng cách lấy diện tích hình ban đầu trừ diện tích bị cắt bỏ.
Áp dụng công thức thể tích khối tròn xoay quanh trục đối xứng.
✒️ Lời giải chi tiết:
a) Sai.
Ta có với .
b) Sai.
Diện tích hình phẳng được xác định bởi công thức .
c) Sai.
Diện tích hình chữ nhật ban đầu là .
Sau khi cắt bỏ hình phẳng thì diện tích phần còn lại là .
Suy ra .
d) Sai.
Thể tích phần đồng hồ cát là .
Suy ra .
🔑 Điền đáp án: a) S, b) S, c) S, d) S
Câu 7 [1042410]: Một công ty nghiên cứu vật liệu mới đang phát triển một loại nút chặn đặc biệt cho các đường ống áp lực cao. Nút chặn này được thiết kế với hình dạng tổng hợp các khối tròn xoay như sau:
∎ Phần thân chính (Khối A): Là một khối trụ tròn xoay đặc, có bán kính đáy cm và chiều cao cm.
∎ Phần đáy lõm (Khoét B): Từ một mặt đáy của Khối A, người ta khoét bỏ đi một lỗ hình nón rỗng. Lỗ nón này có đáy trùng với đáy trụ và chiều cao 4 cm.
∎ Phần vành tròn (Khối C): Trên mặt đáy còn lại của Khối A (mặt không bị khoét nón), người ta gắn thêm một vành đặc có hình dạng là một chỏm cầu có bán kính đáy bằng 2 cm. Vành này nằm trong khối cầu có bán kính lớn cm được đặt đồng tâm với Khối A.

Thể tích của nút chặn này là bao nhiêu centimét khối (không làm tròn kết quả các phép tính trung gian, chỉ làm tròn kết quả cuối cùng đến hàng đơn vị)?
a) Đề cho:
- Phần thân chính (Khối A ): Là một khối trụ tròn xoay đặc, có bán kính đáy và chiều cao
- Phần đáy lõm (Khoét B ): Từ một mặt đáy của Khối A , người ta khoét bỏ đi một lỗ hình nón rỗng. Lỗ nón này có đáy trùng với đáy trụ và chiều cao 4 cm .
- Phần vành tròn (Khối C ): Trên mặt đáy còn lại của Khối A (mặt không bị khoét nón), người ta gắn thêm một vành đặc có hình dạng là một chỏm cầu có bán kính đáy bằng 2 cm . Vành này nằm trong khối cầu có bán kính lớn được đặt đồng tâm với Khối A .
b) Yêu cầu:
- Thể tích của nút chặn này là bao nhiêu ?
Phần 2. Hướng dẫn tư duy
- Dùng công thức thể tích hình trụ, hình nón, chỏm cầu.
Phần 3. Giải chi tiết
Thể tích khối A là
Thể tích khối B là
Chiều cao của phần chỏm cầu là
Thể tích khối C là
Thể tích của nút chặn này là
Điền đáp án: 1208.
Câu 8 [931517]: Một ly thuỷ tinh có hình dạng phần chứa nước là một hình parabol tròn xoay.

Hình dạng này được tạo bằng cách quay một phần của đường parabol quanh trục đối xứng của nó. Biết phần chứa nước của ly có chiều cao tính từ đáy ly lên đến miệng ly là , đường kính miệng ly là (chỉ tính phần chứa nước, không tính phần thủy tinh). Ban đầu, người ta đổ vào ly một lượng nước có thể tích thể tích của ly khi nó chứa đầy nước. Sau đó, người ta đổ thêm vào ly một lượng nước có thể tích bằng với lượng nước đã đổ ban đầu. Hỏi khi đổ thêm, chiều cao của mực nước trong ly đã tăng thêm bao nhiêu centimet so với lúc ban đầu (làm tròn đến hàng phần trăm)?
Điền đáp án: 2,07.

Bán kính miệng ly bằng .
Khi đó parabol có đỉnh và đi qua ,
Giả sử phương trình của parabol có dạng .
Vì parabol có đỉnh là và đi qua điểm , nên ta có:
.
Suy ra phương trình parabol là
Gọi (D) là hình phẳng giới hạn bởi các đường , trục , , .
Khi đó thể tích cần tính bằng thể tích của khối tròn xoay sinh ra khi quay hình phẳng quanh trục .
Do đó thể tích của vật thể đã cho là: .
Thể tích của ly là , chiều cao của mực nước trong ly là ()

Thể tích của ly sau khi đổ thêm là , chiều cao tương ứng của mực nước trong ly là ()

So với lúc ban đầu, chiều cao của mực nước trong ly đã tăng thêm
Câu 9 [151719]: Ông An có một cái bình đựng rượu, thân bình có hai phần: phần phía dưới là hình nón cụt, phần trên là hình cầu bị cắt bỏ 2 đầu chỏm (hình 1). Thiết diện qua trục của bình như hình 2.
47a.png
Biết , , và giá mỗi lít rượu là đồng. Hỏi số tiền ông An cần để đổ đầy bình rượu là bao nhiêu nghìn đồng (giả sử độ dày của vỏ bình rượu không đáng kể) (viết kết quả làm tròn đến hàng đơn vị của nghìn đồng)?
a) Đề cho:
- Ông An có một cái bình đựng rượu, thân bình có hai phần: phần phía dưới là hình nón cụt, phần trên là hình cầu bị cắt bỏ 2 đầu chỏm (hình 1 ). Thiết diện qua trục của bình như hình 2.
- và giá mỗi lít rượu là 100 000 đồng.
b) Yêu cầu:
- Hỏi số tiền ông An cần để đổ đầy bình rượu là bao nhiêu nghìn đồng?(viết kết quả làm tròn đến hàng đơn vị của nghìn đồng)
Phần 2. Hướng dẫn tư duy
- Sử dụng công thức thể tích khối nón cụt và thể tích chỏm cầu.
Phần 3. Giải chi tiết
Ta có:
Gọi lần lượt là tâm mặt cầu, trung điểm của cạnh và cung
Ta có bán kính mặt cầu
Thể tích khối nón cụt
Thể tích khối cầu:
Thể tích chỏm cầu:
Thể tích bình rượu bằng:


Vậy, số tiền ông An cần để đổ đầy bình rượu gần bằng: nghìn đồng.
Điền đáp án: 1617.
Câu 10 [1001952]: Điền số thích hợp vào chỗ trống.
Lớp vỏ của một lò phản ứng hạt nhân bằng kim loại và được tạo bởi hình phẳng (S) giới hạn bởi nhánh bên phải trục tung của các đường hybelbol và hai đường thẳng khi quay quanh trục Oy ( tham khảo hình vẽ)

Biết đi qua điểm và có tiêu cự bằng ; đi qua điểm và có tiêu cự bằng (đơn vị trên các trục toạ độ đo bằng 1 mét). Thể tích khối kim loại cần sử dụng để làm vỏ lò phản ứng hạt nhân bằng __________ mét khối ( kết quả làm tròn đến hàng đơn vị ).
Đáp số:
+) Gọi phương trình đi qua điểm và có tiêu cự bằng nên ta có hệ phương trình
.
Vậy phương trình . Suy ra
+) Gọi phương trình đi qua điểm và có tiêu cự bằng nên ta có hệ phương trình
Vậy phương trình Suy ra
+) Thể tích của khối kim loại là:
Câu 11 [1042411]: Một công ty đặt hàng sản xuất một cái chuông để bán ra thị trường. Để sản xuất cái chuông này, xưởng phải thi công bằng cách cho quay phần diện tích giới hạn bởi đồ thị hàm số , trục hoành và hai đường quanh trục hoành (tô đậm như hình vẽ). Biết rằng hàm số có đạo hàm và Đơn vị trên mỗi trục tính bằng dm, thể tích của mỗi cái chuông bằng bao nhiêu centimet khối?
a) Đề cho:
- Để sản xuất cái chuông này, xưởng phải thi công bằng cách cho quay phần diện tích giới hạn bởi đồ thị hàm số trục hoành và hai đường quanh trục hoành (tô đậm như hình vẽ).
- Hàm số có đạo hàm và
b) Yêu cầu:
- Đơn vị trên mỗi trục tính bằng dm , thể tích của mỗi cái chuông bằng bao nhiêu centimet khối?
Phần 2. Hướng dẫn tư duy
- Dùng nguyên hàm để tìm hàm sau đó dùng tích phân để tìm thể tích.
Phần 3. Giải chi tiết
Ta có:

Mà

Thể tích của mỗi cái chuông bằng
Điền đáp án: 462.
Câu 12 [1012532]: Một mẫu vật có dạng khối tròn xoay được tạo thành khi quay hình phẳng giới hạn bởi đường tròn tâm bán kính và đường cong quanh trục hoành (tham khảo hình vẽ). Biết rằng với một điểm bất kì nằm trên đường cong đường thẳng cắt đường tròn tại và cắt đường thẳng tại điểm sao cho Đơn vị trên mỗi trục tọa độ tính bằng mét, thể tích mẫu vật bằng bao nhiêu lít (làm tròn kết quả đến hàng đơn vị)?
Điền đáp án: 1429.

Gọi điểm , kẻ và vuông góc với
Áp dụng đính lý Ta lét ta có:
Ta hoàn toàn chứng minh được nên ta có và
Trong tam giác vuông có là đường cao nên
Thay các giá trị này vào (1) ta có
Như vậy ta có thể tích khối tròn xoay bằng thể tích của thể tích mặt cầu bán kính bằng 1 trừ đi thể tích khối tròn xoay khi quay , quanh trục hoành