Dạng 1. TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN: mỗi câu hỏi chỉ có một đáp án đúng.
Câu 1 [304099]: Ester E có công thức cấu tạo như hình vẽ như sau:
Tên gọi của ester E là
Tên gọi của ester E là
A, Ethyl acetate.
B, Methyl acetate.
C, Methyl ethanoate.
D, Ethyl propionate.
HD: Viết gọn công thức cấu tạo ester và phân tích:
⇒ Tên gọi tương ứng của ester E là ethyl acetate
⟹ Chọn đáp án A. Đáp án: A
⇒ Tên gọi tương ứng của ester E là ethyl acetate
⟹ Chọn đáp án A. Đáp án: A
Câu 2 [304104]: Tên gọi của ester ở hình dưới đây là
A, Propyl propanoate.
B, Propyl butanoate.
C, Butyl propanoate.
D, Butyl butanoate.
HD: Viết gọn công thức cấu tạo ester và phân tích:
⇒ Tên gọi tương ứng của ester E là propyl butanoate (theo tên thay thế) ⇝ Chọn đáp án B. ♦ Đáp án: B
⇒ Tên gọi tương ứng của ester E là propyl butanoate (theo tên thay thế) ⇝ Chọn đáp án B. ♦ Đáp án: B
Câu 3 [680866]: Tên gọi của ester C2H5COOCH3 là
A, ethyl acetate
B, methyl propionate
C, ethyl propionate
D, methyl acetate
Ứng với công thức cấu tạo C2H5COOCH3 có tên gọi là methyl propionate.
⟹ Chọn đáp án B.
Các đáp án khác:
A. Ethyl acetate ứng với công thức cấu tạo CH3COOC2H5.
C. Ethyl propionate ứng với công thức cấu tạo C2H5COOC2H5.
D. Methyl acetate ứng với công thức cấu tạo CH3COOCH3. Đáp án: B
⟹ Chọn đáp án B.
Các đáp án khác:
A. Ethyl acetate ứng với công thức cấu tạo CH3COOC2H5.
C. Ethyl propionate ứng với công thức cấu tạo C2H5COOC2H5.
D. Methyl acetate ứng với công thức cấu tạo CH3COOCH3. Đáp án: B
Câu 4 [304106]: Tên gọi của ester HCOOC2H5 là
A, Ethyl acetate.
B, Methyl formate.
C, Methyl acetate.
D, Ethyl formate.
HD: Cấu tạo HCOOC2H5 gồm:
• gốc acid: HCOO có tên là formate;
• gốc hydrocarbon C2H5 có tên là ethyl.
⇝ tên gọi tương ứng: ethyl formate
⇒ Chọn đáp án D Đáp án: D
• gốc acid: HCOO có tên là formate;
• gốc hydrocarbon C2H5 có tên là ethyl.
⇝ tên gọi tương ứng: ethyl formate
⇒ Chọn đáp án D Đáp án: D
Câu 5 [304112]: Ester HCOOCH2CH2CH3 có tên là
A, Isopropyl formate.
B, Ethyl acetate.
C, Propyl acetate.
D, Propyl formate.
Phân tích cấu tạo HCOOC2H5 gồm:
• gốc acid: HCOO có tên là formate;
• gốc hydrocarbon CH3CH2CH2– có tên là propyl.
⇝ tên gọi tương ứng: propyl formate
► Chú ý: Isoproyl là gốc có nhánh (CH3)2CH–.
⇝ Chọn đáp án D Đáp án: D
• gốc acid: HCOO có tên là formate;
• gốc hydrocarbon CH3CH2CH2– có tên là propyl.
⇝ tên gọi tương ứng: propyl formate
► Chú ý: Isoproyl là gốc có nhánh (CH3)2CH–.
⇝ Chọn đáp án D Đáp án: D
Câu 6 [304114]: Tên gọi của ester CH3COOCH3 là
A, Methyl acetate.
B, Methyl propionate.
C, Ethyl formate.
D, Ethyl acetate.
Phân tích cấu tạo HCOOC2H5 gồm:
• gốc acid: CH3COO có tên là acetate;
• gốc hydrocarbon CH3– có tên là methyl.
⇝ tên gọi tương ứng: methyl acetate ⟹ Chọn đáp án A.
Theo tên thay thế: methyl etanoate. Đáp án: A
• gốc acid: CH3COO có tên là acetate;
• gốc hydrocarbon CH3– có tên là methyl.
⇝ tên gọi tương ứng: methyl acetate ⟹ Chọn đáp án A.
Theo tên thay thế: methyl etanoate. Đáp án: A
Câu 7 [304115]: Chất X có cấu tạo CH3CH2COOCH3. Tên gọi của X là
A, Ethyl acetate.
B, Methyl propionate.
C, Methyl acetate.
D, Propyl acetate.
Phân tích cấu tạo hợp chất:
⟹ Gọi tên: Methyl propionate
⟹ Chọn đáp án B Đáp án: B
⟹ Gọi tên: Methyl propionate
⟹ Chọn đáp án B Đáp án: B
Câu 8 [304116]: Ethyl acetate có công thức là
A, C2H5COOCH3.
B, CH3COOCH3.
C, CH3COOC2H5.
D, C2H3COOCH3.
Phân tích tên gọi: ethyl acetate.
• Ethyl là gốc CH3CH2–.
• Acetate là gốc acid: CH3COO
⇒ Ghép lại cấu tạo ester: CH3COOCH2CH3 hay viết gọn CH3COOC2H5
⟹ Chọn đáp án C Đáp án: C
• Ethyl là gốc CH3CH2–.
• Acetate là gốc acid: CH3COO
⇒ Ghép lại cấu tạo ester: CH3COOCH2CH3 hay viết gọn CH3COOC2H5
⟹ Chọn đáp án C Đáp án: C
Câu 9 [304117]: Ethyl propionate là ester có mùi thơm của dứa. Công thức của ethyl propionate là
A, HCOOC2H5.
B, C2H5COOC2H5.
C, C2H5COOCH3.
D, CH3COOCH3.
Phân tích tên gọi: ethyl propionate.
• Ethyl là gốc CH3CH2–.
• Propionate là gốc acid: CH3CH2COO
⇒ Ghép lại cấu tạo ester: CH3CH2COOCH2CH3 hay viết gọn C2H5COOC2H5
⟹ Chọn đáp án B. Đáp án: B
• Ethyl là gốc CH3CH2–.
• Propionate là gốc acid: CH3CH2COO
⇒ Ghép lại cấu tạo ester: CH3CH2COOCH2CH3 hay viết gọn C2H5COOC2H5
⟹ Chọn đáp án B. Đáp án: B
Câu 10 [1009518]: Propyl acetate là ester có mùi đặc trưng của quả lê. Công thức cấu tạo của propyl acetate là
A, CH3COOCH2CH2CH3.
B, CH3CH2COOCH2CH2CH3.
C, CH3COOCH2CH3.
D, CH3CH2COOCH2CH3.
Propyl acetate là ester có mùi đặc trưng của quả lê. Đây là ester được tạo thành từ:
• Acetic acid (CH3COOH) – Gốc CH3COO- là acetate
• Propanol (CH3CH2CH2OH) – Gốc CH3CH2CH2- là propyl.
⟹ Chọn đáp án A Đáp án: A
• Acetic acid (CH3COOH) – Gốc CH3COO- là acetate
• Propanol (CH3CH2CH2OH) – Gốc CH3CH2CH2- là propyl.
⟹ Chọn đáp án A Đáp án: A
Câu 11 [304122]: Ester nào sau đây có công thức phân tử C4H6O2?
A, Phenyl acetate.
B, Vinyl acetate.
C, Propyl acetate.
D, Ethyl acetate.
Phân tích các đáp án:
⟹ Ester thỏa mãn yêu cầu là vinyl acetate
⟹ Chọn đáp án B. Đáp án: B
⟹ Ester thỏa mãn yêu cầu là vinyl acetate
⟹ Chọn đáp án B. Đáp án: B
Câu 12 [304139]: Isoamyl acetate là ester có mùi thơm của chuối chín. Trong số các công thức cấu tạo sau:
Công thức cấu tạo ứng với tên gọi isoamyl acetate là
Công thức cấu tạo ứng với tên gọi isoamyl acetate là
A, (4).
B, (2).
C, (1).
D, (3).
HD: Phân tích cấu tạo 4 chất trong dãy:
⇒ cấu tạo số (1) có tên gọi isoamyl acetate ⇝ Chọn đáp án C. ♣ Đáp án: C
⇒ cấu tạo số (1) có tên gọi isoamyl acetate ⇝ Chọn đáp án C. ♣ Đáp án: C
Câu 13 [304140]: Ester tạo ra mùi thơm của chuối chín có cấu tạo như hình vẽ sau:
Tên gọi nào sau đây là không đúng với cấu tạo ester trên?
Tên gọi nào sau đây là không đúng với cấu tạo ester trên?
A, Isopentyl acetate.
B, Isoamyl acetate.
C, 3-methylbutyl ethanoate.
D, Methyl pentanoate.
HD: Phân tích tên gọi ester theo tên thông thường và tên thay thế:
⇒ Methyl pentanoate chỉ ester có cấu tạo CH3CH2CH2CH2COOCH3 ≠ cấu tạo ester có mùi chuối trên
⇒ Chọn đáp án D Đáp án: D
⇒ Methyl pentanoate chỉ ester có cấu tạo CH3CH2CH2CH2COOCH3 ≠ cấu tạo ester có mùi chuối trên
⇒ Chọn đáp án D Đáp án: D
Câu 14 [304141]: Dân gian có câu ca dao: “Chẳng thơm cũng thể hoa nhài, dẫu không thanh lịch cũng người Tràng An”. Benzyl acetate là ester tạo nên mùi thơm của hoa nhài có công thức cấu tạo là
A, 
B, 
C, 
D, 
Phân tích tên gọi: benzyl acetate
• benzyl là gốc hydrocarbon có cấu tạo C6H5CH2–.
• acetate là gốc acid có cấu tạo CH3COO
⇒ Ghép lại ⇝ cấu tạo ester tương ứng là CH3COOCH2C6H5
⟹ Chọn đáp án B. Đáp án: B
• benzyl là gốc hydrocarbon có cấu tạo C6H5CH2–.
• acetate là gốc acid có cấu tạo CH3COO
⇒ Ghép lại ⇝ cấu tạo ester tương ứng là CH3COOCH2C6H5
⟹ Chọn đáp án B. Đáp án: B
Câu 15 [304146]: Ester CH2=C(CH3)COOCH2CH3 có tên gọi là
A, Vinyl propionate.
B, Methyl acrylate.
C, Ethyl formate.
D, Ethyl methacrylate.
Phân tích cấu tạo ester:
⇒ Chọn đáp án D Đáp án: D
⇒ Chọn đáp án D Đáp án: D
Câu 16 [1009519]: Ester nào sau đây có bốn nguyên tử carbon trong phân tử?
A, Diethyl oxalate.
B, Methyl acetate.
C, Ethyl acetate.
D, Vinyl propionate.
Phân tích các đáp án:
❌A. Diethyl oxalate (COOC2H5)2 – Có 6 nguyên tử C
❌B. Methyl acetate CH3COOCH3 – Có 3 nguyên tử C
✔️C. Ethyl acetate CH3COOC2H5 – Có 4 nguyên tử C
❌D. Vinyl propionate C2H5COOC2H3 – Có 5 nguyên tử C
⟹ Chọn đáp án C Đáp án: C
❌A. Diethyl oxalate (COOC2H5)2 – Có 6 nguyên tử C
❌B. Methyl acetate CH3COOCH3 – Có 3 nguyên tử C
✔️C. Ethyl acetate CH3COOC2H5 – Có 4 nguyên tử C
❌D. Vinyl propionate C2H5COOC2H3 – Có 5 nguyên tử C
⟹ Chọn đáp án C Đáp án: C
Câu 17 [1002155]: Tiến hành phản ứng ester hóa giữa ethyl alcohol và acrylic acid trong môi trường acid thu được ester X có cấu tạo như sau:
Nhóm phù hợp gắn vào vị trí của X được khoanh tròn trong công thức trên là
Nhóm phù hợp gắn vào vị trí của X được khoanh tròn trong công thức trên là
A, C2H5.
B, OC2H5.
C, OCH3.
D, CH=CH2.
Ester được tạo bởi ethyl alcohol và acrylic acid là C2H3COOC2H5
Nhóm phù hợp với vị trí của X là CH=CH2.
⟹ Chọn đáp án D Đáp án: D
Nhóm phù hợp với vị trí của X là CH=CH2.
⟹ Chọn đáp án D Đáp án: D
Dạng 2: TRẮC NGHIỆM ĐÚNG SAI – mỗi ý a), b), c), d) chọn đúng hoặc sai.
Câu 18 [304160]: Isopropyl formate là một ester có trong cà phê Arabica.
HD: Phân tích từ tên gọi ⇝ cấu tạo của isopropyl formate:
Theo đó, phân tích các phát biểu:
✔️ a. đúng. từ cấu tạo ⇒ CTPT là C4H8O2.
✔️ b. đúng. Quan sát từ cấu tạo ⇝ không có nối đôi C=C, không có mạch vòng và chỉ chứa 1 nhóm chức ester ⇒ no, đơn chức, mạch hở.
❌ c. sai. isopropyl format không chứa nối đôi C=C nhưng trong chức ester COO, rõ hơn là một nối đôi C=O, tương ứng có 1π ở đây.
✔️ d. đúng. Ethyl acetate có cấu tạo CH3COOCH2CH3 tương ứng cùng công thức phân tử (đồng phân) C4H8O2 với isopropyl formate.
Theo đó, phân tích các phát biểu:
✔️ a. đúng. từ cấu tạo ⇒ CTPT là C4H8O2.
✔️ b. đúng. Quan sát từ cấu tạo ⇝ không có nối đôi C=C, không có mạch vòng và chỉ chứa 1 nhóm chức ester ⇒ no, đơn chức, mạch hở.
❌ c. sai. isopropyl format không chứa nối đôi C=C nhưng trong chức ester COO, rõ hơn là một nối đôi C=O, tương ứng có 1π ở đây.
✔️ d. đúng. Ethyl acetate có cấu tạo CH3COOCH2CH3 tương ứng cùng công thức phân tử (đồng phân) C4H8O2 với isopropyl formate.
Câu 19 [304162]: Ethyl propionate là ester có mùi thơm của dứa.
HD: Phân tích cấu tạo từ tên gọi của ester:
Từ đó, phân tích các phát biểu:
❌ a. sai vì hai gốc nối nhau qua nhóm COO đều là C2H5.
✔️ b. đúng vì công thức phân tử tương ứng là C5H10O2 tương ứng khối lượng phân tử 102.
✔️ c. đúng, quan sát cấu rõ ở biểu diễn cấu tạo trên.
✔️ d. đúng, ethyl propionate chỉ chứa một nhóm chức ester ⇒ thuộc loại ester đơn chức.
Từ đó, phân tích các phát biểu:
❌ a. sai vì hai gốc nối nhau qua nhóm COO đều là C2H5.
✔️ b. đúng vì công thức phân tử tương ứng là C5H10O2 tương ứng khối lượng phân tử 102.
✔️ c. đúng, quan sát cấu rõ ở biểu diễn cấu tạo trên.
✔️ d. đúng, ethyl propionate chỉ chứa một nhóm chức ester ⇒ thuộc loại ester đơn chức.
Câu 20 [304171]: Dân gian có câu ca dao: “Chẳng thơm cũng thể hoa nhài, dẫu không thanh lịch cũng người Tràng An”. Mùi thơm của hoa nhài được tạo nên từ ester X có tên gọi là benzyl acetate.
HD: Phân tích tên gọi ester ⇝ cấu tạo:
Theo đó, phân tích các phát biểu:
❌ a. sai, từ công thức cấu tạo ⇒ CTPT của X là C9H10O2.
❌ b. sai thì phân tử X chứa 4 liên kết π (gồm 3π trong nối đôi C=C vòng benzene và 1π trong nối đôi C=O chức ester).
✔️ c. đúng, gốc acetate còn được đọc là ethanonate ⇒ tên gọi khác: benzyl ethanoate.
❌ d. sai vì vòng benzene chứa 3π trong nối đôi C=C nên nói ester X no là không đúng.
Theo đó, phân tích các phát biểu:
❌ a. sai, từ công thức cấu tạo ⇒ CTPT của X là C9H10O2.
❌ b. sai thì phân tử X chứa 4 liên kết π (gồm 3π trong nối đôi C=C vòng benzene và 1π trong nối đôi C=O chức ester).
✔️ c. đúng, gốc acetate còn được đọc là ethanonate ⇒ tên gọi khác: benzyl ethanoate.
❌ d. sai vì vòng benzene chứa 3π trong nối đôi C=C nên nói ester X no là không đúng.
Câu 21 [304182]: Diethyl malonate (DEM) là một chất lỏng, không màu có trong quả nho và dâu tây. Diethyl malonate có mùi giống táo và được sử dụng trong nước hoa. Cấu tạo của diethyl malonate được biểu diễn như sau:
HD: Phân tích cấu tạo từ tên gọi của ester:
Theo đó, phân tích các phát biểu:
✔️ a. đúng. Từ công thức viết đủ ⇒ ta thấy có đúng 3 nhóm CH2.
✔️ b. đúng. Từ cấu tạo, DEM là ester no, có 2 chức và mạch hở.
❌ c. sai. Propanoate là gốc acid có cấu tạo đơn chức CH3CH2COO ≠ với gốc acid hai chức trong DEM.
❌ d. sai, tương tự như ý c đã phân tích, butanoate là gốc acid đơn chức CH3CH2CH2COO ⇒ methyl butanoate: CH3CH2CH2COOCH3, công thức phân tử C5H10O2 ≠ C7H12O4 ⇒ chúng không phải là đồng phân của nhau.
Theo đó, phân tích các phát biểu:
✔️ a. đúng. Từ công thức viết đủ ⇒ ta thấy có đúng 3 nhóm CH2.
✔️ b. đúng. Từ cấu tạo, DEM là ester no, có 2 chức và mạch hở.
❌ c. sai. Propanoate là gốc acid có cấu tạo đơn chức CH3CH2COO ≠ với gốc acid hai chức trong DEM.
❌ d. sai, tương tự như ý c đã phân tích, butanoate là gốc acid đơn chức CH3CH2CH2COO ⇒ methyl butanoate: CH3CH2CH2COOCH3, công thức phân tử C5H10O2 ≠ C7H12O4 ⇒ chúng không phải là đồng phân của nhau.
Dạng 3: TRẮC NGHIỆM YÊU CẦU TRẢ LỜI NGẮN
Câu 22 [1009520]: Có bao nhiêu nguyên tử hydrogen trong một phân tử methyl methanoate?
Phân tử methyl methanoate có công thức là HCOOCH3, có tổng số nguyên tử hydrogen là 4.
⟹ Điền đáp án : 4
⟹ Điền đáp án : 4
Câu 23 [1009521]: Ethyl formate là chất có mùi thơm của táo, được dùng làm chất tạo hương trong công nghiệp thực phẩm. Phân tử khối của ethyl formate là bao nhiêu?
Ethyl formate có công thức là HCOOC2H5, có phân tử khối là:
1 + 12 + 16 × 2 + 12 × 2 + 5 = 74 amu
⟹ Điền đáp án: 74
1 + 12 + 16 × 2 + 12 × 2 + 5 = 74 amu
⟹ Điền đáp án: 74
Câu 24 [1009522]: Methyl acrylate là một chất kích thích mạnh, có thể gây chóng mặt, đau đầu, hoa mắt và khó thở khi tiếp xúc với da hoặc hít phải. Methyl acrylate có tổng số nguyên tử trong công thức phân tử là bao nhiêu?
Methyl acrylate có công thức là C2H3COOCH3, Methyl acrylate có tổng số nguyên tử trong công thức phân tử là 12 gồm 4 nguyên tử C, 6 nguyên tử H và 2 nguyên tử O.
⟹ Điền đáp án: 12
⟹ Điền đáp án: 12
Câu 25 [1009523]: Cho các chất có công thức cấu tạo sau đây: (1) HCOOC2H5; (2) CH3COOH; (3) CH3COOCH3; (4) CH2=CHCOOCH3; (5) HOCH2CH2OH; (6) CH3OOC-COOC6H5. Sắp xếp số thứ tự của các hợp chất thuộc loại ester theo số carbon tăng dần (ví dụ: 1423, 2546...).
✔️Các hợp chất thuộc loại ester là
(1) HCOOC2H5 có 3C
(3) CH3COOCH3 có 3C
(4) CH2=CHCOOCH3 có 4C
(6) CH3OOC-COOC6H5 có 9C
❌Chất (2) CH3COOH thuộc loại carboxylic acid; (5) HOCH2CH2OH thuộc loại alcohol.
⟹ Điền đáp án: 1346
(1) HCOOC2H5 có 3C
(3) CH3COOCH3 có 3C
(4) CH2=CHCOOCH3 có 4C
(6) CH3OOC-COOC6H5 có 9C
❌Chất (2) CH3COOH thuộc loại carboxylic acid; (5) HOCH2CH2OH thuộc loại alcohol.
⟹ Điền đáp án: 1346
Dạng 4: Tự luận
Câu 26 [1010328]: Hợp chất hữu cơ X có thành phần phần trăm các nguyên tố về khối lượng như sau: %C = 54,54%; %H = 9,10% và %O = 36,36%.
a) Lập công thức phân tử của X biết phổ khối lượng của X được cho dưới đây
b) Viết các đồng phân đơn chức của X và gọi tên.
a) Lập công thức phân tử của X biết phổ khối lượng của X được cho dưới đây
b) Viết các đồng phân đơn chức của X và gọi tên.
a) Gọi công thức phân tử của X có dạng CaHbOc
Từ phổ khối lượng, X có khối lượng phân tử là 88 amu
Ta có:
Công thức phân tử của X là C4H8O2
b) Viết các đồng phân đơn chức và tên gọi ứng với công thức phân tử X là
Từ phổ khối lượng, X có khối lượng phân tử là 88 amu
Ta có:
Công thức phân tử của X là C4H8O2
b) Viết các đồng phân đơn chức và tên gọi ứng với công thức phân tử X là