Dạng 1. TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN: mỗi câu hỏi chỉ có một đáp án đúng.
Câu 1 [308243]: Cho công thức chiếu Haworth của hợp chất carbohydrate như hình bên. Phân tử carbohydrate đang ở dạng
A, alpha (α).
B, beta (β).
C, gamma (γ).
D, sigma (δ).
HD: Mẹo nhỏ: quan sát nhóm CH2OH (khác biệt nhất là nhóm OH không đính vào vòng).
• β = bê (bờ) = bần cùng ⇒ nhóm OH đính vào C1 cùng phía với CH2OH.
• ⇒ α có nhóm OH đính vào C1 khác phía với nhóm CH2OH.
⇒ Quan sát lại cấu tạo chất đã cho ⇒ Phân tử carbohydate đang ở dạng beta (β)
⇒ Chọn đáp án B Đáp án: B
• β = bê (bờ) = bần cùng ⇒ nhóm OH đính vào C1 cùng phía với CH2OH.
• ⇒ α có nhóm OH đính vào C1 khác phía với nhóm CH2OH.
⇒ Quan sát lại cấu tạo chất đã cho ⇒ Phân tử carbohydate đang ở dạng beta (β)
⇒ Chọn đáp án B Đáp án: B
Câu 2 [308244]: Cho công thức chiếu Haworth của hợp chất carbohydrate như hình bên. Phân tử carbohydrate đang ở dạng
A, alpha (α).
B, beta (β).
C, gamma (γ).
D, sigma (δ).
HD: Mẹo nhỏ: quan sát nhóm CH2OH (khác biệt nhất là nhóm OH không đính vào vòng).
• β = bê (bờ) = bần cùng ⇒ nhóm OH đính vào C1 cùng phía với CH2OH.
• ⇒ α có nhóm OH đính vào C1 khác phía với nhóm CH2OH.
⇒ Quan sát lại cấu tạo chất đã cho ⇒ Phân tử carbohydate đang ở dạng alpha (α) ⇝ Chọn đáp án A. ♥ Đáp án: A
• β = bê (bờ) = bần cùng ⇒ nhóm OH đính vào C1 cùng phía với CH2OH.
• ⇒ α có nhóm OH đính vào C1 khác phía với nhóm CH2OH.
⇒ Quan sát lại cấu tạo chất đã cho ⇒ Phân tử carbohydate đang ở dạng alpha (α) ⇝ Chọn đáp án A. ♥ Đáp án: A
Câu 3 [308245]: Cho công thức chiếu Haworth của hợp chất carbohydrate như hình bên. Phân tử carbohydrate đang ở dạng
A, alpha (α).
B, beta (β).
C, gamma (γ).
D, sigma (δ).
HD:
Ta vẫn sử dụng mẹo nhỏ: quan sát nhóm CH2OH ở vị trí carbon số 6:
• β = bê (bờ) = bần cùng ⇒ nhóm OH đính vào C1 cùng phía với CH2OH.
• ⇒ α có nhóm OH đính vào C1 khác phía với nhóm CH2OH.
Quan sát hình vẽ cấu tạo hợp chất, nhóm OH đính vào C1 khác phía với nhóm CH2OH vị trí C6 ⇒ đây là dạng alpha (α)
⇝ Chọn đáp án A.
Đáp án: A
Ta vẫn sử dụng mẹo nhỏ: quan sát nhóm CH2OH ở vị trí carbon số 6:
• β = bê (bờ) = bần cùng ⇒ nhóm OH đính vào C1 cùng phía với CH2OH.
• ⇒ α có nhóm OH đính vào C1 khác phía với nhóm CH2OH.
Quan sát hình vẽ cấu tạo hợp chất, nhóm OH đính vào C1 khác phía với nhóm CH2OH vị trí C6 ⇒ đây là dạng alpha (α)
⇝ Chọn đáp án A.
Đáp án: A
Câu 4 [308246]: Cho công thức chiếu Haworth của hợp chất carbohydrate như hình bên. Phân tử carbohydrate đang ở dạng
A, alpha (α).
B, beta (β).
C, gamma (γ).
D, sigma (δ).
HD: Phân tích:
Ta vẫn sử dụng mẹo nhỏ: quan sát nhóm CH2OH ở vị trí carbon số 6:
• β = bê (bờ) = bần cùng ⇒ nhóm OH đính vào C1 cùng phía với CH2OH.
• ⇒ α có nhóm OH đính vào C1 khác phía với nhóm CH2OH.
Quan sát hình vẽ cấu tạo hợp chất, nhóm OH đính vào C1 cùng phía với nhóm CH2OH vị trí C6 ⇒ đây là dạng beta (β) ⇝ Chọn đáp án B. ♦ Đáp án: B
Ta vẫn sử dụng mẹo nhỏ: quan sát nhóm CH2OH ở vị trí carbon số 6:
• β = bê (bờ) = bần cùng ⇒ nhóm OH đính vào C1 cùng phía với CH2OH.
• ⇒ α có nhóm OH đính vào C1 khác phía với nhóm CH2OH.
Quan sát hình vẽ cấu tạo hợp chất, nhóm OH đính vào C1 cùng phía với nhóm CH2OH vị trí C6 ⇒ đây là dạng beta (β) ⇝ Chọn đáp án B. ♦ Đáp án: B
Câu 5 [1009730]: Phân tử α - glucose tồn tại ở dạng vòng 6 cạnh và nhóm OH ở vị trí C1, C2, C4 hướng về cùng phía của một mặt phẳng. Công thức cấu tạo dạng mạch vòng α-glucose là
A, 
B, 
C, 
D, 
Glucose là monosaccharide phổ biến trong đời sống có công thức phân tử là C6H12O6.
Glucose tồn tại ở dạng mạch hở và dạng mạch vòng.
+ Ở dạng mạch hở phân tử gồm 5 nhóm hydroxyl và 1 nhóm carbonyl.
+ Ở dạng mạch vòng 6 cạnh là α-glucose và β-fructose.
Công thức cấu tạo ở dạng mạch vòng α-glucose là 
⟹ Chọn đáp án A
Đáp án: A
Câu 6 [1009731]: Phân tử β - fructose tồn tại ở dạng vòng 5 cạnh và nhóm OH ở vị trí C2, C3 hướng về cùng phía của một mặt phẳng. Công thức cấu tạo dạng mạch vòng β-fructose là
A,
B,
C,
D,
Glucose là monosaccharide phổ biến trong đời sống có công thức phân tử là C6H12O6.
Glucose tồn tại ở dạng mạch hở và dạng mạch vòng và dạng mạch hở.
+ Ở dạng mạch hở trong phân tử có 5 nhóm hydroxyl và 1 nhóm carbonyl.
+ Ở dạng mạch vòng 6 cạnh là α-glucose và β-fructose.
Công thức cấu tạo β-fructose của glucose là: 
⟹ Chọn đáp án D
Đáp án: D
Câu 7 [1009732]: Trong công thức cấu tạo dạng mạch vòng α-glucose như hình bên. Nhóm -OH hemiacetal là -OH gắn ở vị trí carbon số mấy?
A, 2.
B, 3.
C, 4.
D, 1.
Công thức cấu tạo dạng mạch vòng α-glucose: 
Nhóm -OH hemiacetal gắn với vị trị carbon số 1.
⟹ Chọn đáp án D
Câu 8 [1009733]: Khi chuyển từ công thức Fisher sang công thức Haworth của D-glucose, nhóm OH ở C5 sẽ tạo liên kết với
A, nhóm CHO ở C1.
B, nhóm OH ở C2.
C, nguyên tử H ở C3.
D, nhóm OH ở C6.
Khi chuyển từ công thức Fischer sang công thức Haworth của D-glucose, nhóm –OH ở carbon số 5 sẽ tấn công nhóm –CHO ở carbon số 1, tạo liên kết hemiacetal nội phân tử. Kết quả là phân tử D-glucose tạo thành vòng 6 cạnh (dạng pyranose), trong đó carbon số 1 trở thành carbon bất đối mới gọi là carbon anomeric.
⟹ Chọn đáp án A Đáp án: A
⟹ Chọn đáp án A Đáp án: A
Câu 9 [1009734]: Trong công thức chiếu Haworth, nhóm OH ở C1 của α-D-glucopyranose nằm ở vị trí nào?
A, Cùng phía với nhóm OH ở C4.
B, Cùng phía với nhóm OH ở C3.
C, Cùng thuộc mặt phẳng của vòng.
D, Không xác định.
Trong công thức chiếu Haworth, nhóm OH ở C1 của α-D-glucopyranose nằm cùng phía với nhóm nhóm OH ở C4.
⟹ Chọn đáp án A
Câu 10 [1009735]: Công thức chiếu Fisher của glucose có đặc điểm nào sau đây?
A, Là dạng mạch vòng của glucose.
B, Thể hiện các nguyên tử C trong cùng một mặt phẳng.
C, Là dạng bền nhất của glucose trong dung dịch.
D, Thể hiện cấu trúc phân tử theo dạng thẳng với các nhóm OH ở bên trái/phải.
Công thức chiếu Fisher của glucose có đặc điểm:
Thể hiện cấu trúc phân tử theo dạng thẳng với các nhóm OH ở bên trái/phải. Công thức chiếu Fischer của glucose thể hiện phân tử ở dạng mạch thẳng, với mạch carbon chính được viết theo chiều dọc và các nhóm OH, H được sắp xếp sang hai bên trái/phải. Đây không phải là dạng bền nhất của glucose trong dung dịch và cũng không phản ánh cấu trúc không gian thật sự của phân tử, nhưng giúp xác định cấu hình lập thể tại các carbon bất đối.
⟹ Chọn đáp án D Đáp án: D
Thể hiện cấu trúc phân tử theo dạng thẳng với các nhóm OH ở bên trái/phải. Công thức chiếu Fischer của glucose thể hiện phân tử ở dạng mạch thẳng, với mạch carbon chính được viết theo chiều dọc và các nhóm OH, H được sắp xếp sang hai bên trái/phải. Đây không phải là dạng bền nhất của glucose trong dung dịch và cũng không phản ánh cấu trúc không gian thật sự của phân tử, nhưng giúp xác định cấu hình lập thể tại các carbon bất đối.
⟹ Chọn đáp án D Đáp án: D
Câu 11 [1009736]: Công thức chiếu Haworth thường được dùng để mô tả
A, cấu trúc dạng vòng.
B, cấu trúc dạng mạch thẳng.
C, cấu trúc dạng mạch nhánh.
D, cấu trúc dạng kém bền.
Công thức chiếu Haworth là cách biểu diễn các monosaccharide ở dạng vòng (như vòng 5 cạnh – furanose, hoặc vòng 6 cạnh – pyranose).
Dạng này mô tả rõ vị trí tương đối của các nhóm OH và H trong mặt phẳng vòng, thường dùng để mô tả cấu trúc thực tế hơn của đường trong dung dịch.
⟹ Chọn đáp án A Đáp án: A
⟹ Chọn đáp án A Đáp án: A
Câu 12 [1009737]: Đồng phân α và β của glucose khác nhau ở
A, hướng của nhóm –OH tại C1.
B, cấu trúc toàn phần của phân tử.
C, vị trí nhóm –CH2OH.
D, vị trí nhóm –OH ở C6.
Đồng phân α và β của glucose là hai dạng anomer, khác nhau ở hướng của nhóm –OH tại carbon số 1 (carbon anomeric) trong cấu trúc vòng. Ở dạng α, nhóm –OH ở C1 nằm đối diện với nhóm –CH2OH ở C5, còn ở dạng β, chúng nằm cùng phía. Các vị trí khác trong phân tử đều giống nhau.
⟹ Chọn đáp án A Đáp án: A
⟹ Chọn đáp án A Đáp án: A
Câu 13 [308247]: Cho công thức chiếu Fischer của hợp chất carbohydrate như hình bên. Công thức chiếu Haworth dạng vòng 6 cạnh tương ứng là
A, 
B, 
C, 
D, 
HD: Thực hiện các bước chuyển đổi dạng mạch hở (Fischer) sang dạng mạch vòng (Haworth)
► Mẹo nhỏ: quan sát cấu tạo sau bước 3: 2 nhóm OH ở vị trí C3 và C4 ở cùng phía với nhóm CH2OH ở C6; chỉ có nhóm OH ở vị trí C2 khác phía ⇝ Chọn đáp án A. ♥ Đáp án: A
► Mẹo nhỏ: quan sát cấu tạo sau bước 3: 2 nhóm OH ở vị trí C3 và C4 ở cùng phía với nhóm CH2OH ở C6; chỉ có nhóm OH ở vị trí C2 khác phía ⇝ Chọn đáp án A. ♥ Đáp án: A
Dạng 2: TRẮC NGHIỆM ĐÚNG SAI – mỗi ý a), b), c), d) chọn đúng hoặc sai.
Câu 14 [1009738]: Glucose và fructose chủ yếu tồn tại dưới dạng mạch vòng trong dung dịch, nhưng chúng luôn có thể chuyển đổi lẫn nhau qua dạng mạch hở trong một trạng thái cân bằng động. Khi ở dạng mạch hở, phân tử có nhóm carbonyl tự do, giúp hai đường này có thể chuyển đổi qua lại nhờ phản ứng đồng phân hóa.
Phân tích các phát biểu:
✔️a. Đúng. Glucose vòng 6 cạnh, fructose có vòng 5 cạnh
✔️b. Đúng. Glucose và fructose là đồng phân cấu tạo của nhau. Glucose và fructose đều có cùng công thức phân tử là C6H12O6.
❌c. Sai. Hình (a) là cấu tạo dạng mạch vòng của α-glucose.
✔️a. Đúng. Glucose vòng 6 cạnh, fructose có vòng 5 cạnh
✔️b. Đúng. Glucose và fructose là đồng phân cấu tạo của nhau. Glucose và fructose đều có cùng công thức phân tử là C6H12O6.
❌c. Sai. Hình (a) là cấu tạo dạng mạch vòng của α-glucose.
❌d. Sai. Hình (b) là cấu tạo dạng mạch vòng của α-fructose.
Câu 15 [308251]: Cho công thức chiếu Haworth sau đây:
HD: Quan sát kỹ hình và phân tích các phát biểu cơ bản thôi:
✔️ (a) đúng. OH trên C1 cùng phía bên dưới mặt phẳng với nhóm OH trên C2.
❌ (b) sai. Theo quy ước (phần lí thuyết sách có cung cấp) thì nhóm OH ở C4 nằm phía dưới của mặt phẳng.
❌ (c) sai. Vòng 6 cạnh có 5 nguyên tử carbon thôi + 1 nguyên tử oxygen rất rõ ràng.
✔️ (d) đúng. 3 nhóm OH trên C1; C2 và C4 cùng nằm ở phía dưới mặt phẳng.
✔️ (a) đúng. OH trên C1 cùng phía bên dưới mặt phẳng với nhóm OH trên C2.
❌ (b) sai. Theo quy ước (phần lí thuyết sách có cung cấp) thì nhóm OH ở C4 nằm phía dưới của mặt phẳng.
❌ (c) sai. Vòng 6 cạnh có 5 nguyên tử carbon thôi + 1 nguyên tử oxygen rất rõ ràng.
✔️ (d) đúng. 3 nhóm OH trên C1; C2 và C4 cùng nằm ở phía dưới mặt phẳng.
Câu 16 [308252]: Cho hai công thức chiếu Haworth sau đây:
HD: Phân tích hai công thức số 1 và số 2 tương ứng:
Phân tích các phát biểu:
✔️ (a) đúng. Rất rõ ràng cả 2 công thức giống nhau hết, chỉ khác vị trí của nhóm OH ở carbon số 1 so với mặt phẳng thôi (tạo nên hai dạng α và β của cùng một chất - rõ hơn đó là glucose).
✔️ (b) đúng. Mẹo nhỏ nhỏ: beta (β) = b = bần cùng ⇒ vị trí OH ở C1 cùng phía với nhóm CH2OH ⇒ công thức 1 là đang tồn tại ở dạng beta.
✔️ (c) đúng, ở ý (b) đúng là dạng beta (β) thì công thức 2 tương ứng là dạng alpha (α) thôi.
❌ (d) sai. Chúng có thể chuyển đổi qua lại giữa dạng α - dạng β và cả dạng mạch hở.
Phân tích các phát biểu:
✔️ (a) đúng. Rất rõ ràng cả 2 công thức giống nhau hết, chỉ khác vị trí của nhóm OH ở carbon số 1 so với mặt phẳng thôi (tạo nên hai dạng α và β của cùng một chất - rõ hơn đó là glucose).
✔️ (b) đúng. Mẹo nhỏ nhỏ: beta (β) = b = bần cùng ⇒ vị trí OH ở C1 cùng phía với nhóm CH2OH ⇒ công thức 1 là đang tồn tại ở dạng beta.
✔️ (c) đúng, ở ý (b) đúng là dạng beta (β) thì công thức 2 tương ứng là dạng alpha (α) thôi.
❌ (d) sai. Chúng có thể chuyển đổi qua lại giữa dạng α - dạng β và cả dạng mạch hở.
Dạng 3: TRẮC NGHIỆM YÊU CẦU TRẢ LỜI NGẮN
Câu 17 [1009739]: Trong công thức cấu tạo dạng mạch vòng α - glucose như sau:
Nhóm –OH hemiacetal là –OH gắn ở vị trí carbon số mấy?
Nhóm –OH hemiacetal là –OH gắn ở vị trí carbon số mấy?
Glucose vòng 6 cạnh α-glucose và b-glucose.
Nhóm OH hemiacetal ở vị trí carbon số 1.
⟹ Điền đáp án 1
Nhóm OH hemiacetal ở vị trí carbon số 1.
⟹ Điền đáp án 1
Câu 18 [1009740]: Trong công thức cấu tạo dạng mạch vòng α - fructose như sau:
Nhóm –OH hemiketal là –OH gắn ở vị trí carbon số mấy?
Nhóm –OH hemiketal là –OH gắn ở vị trí carbon số mấy?
Fructose vòng 5 cạnh α-fructose và β- fructose
Nhóm OH hemiketal ở vị trí carbon số 2.
⟹ Điền đáp án 2
Nhóm OH hemiketal ở vị trí carbon số 2.
⟹ Điền đáp án 2