Câu hỏi hướng dẫn đọc
Câu 1 [561591]: Xác định chủ thể trữ tình của bài thơ và cho biết chủ thể ấy xuất hiện theo dạng thức nào (có từ nhân xưng rõ ràng, hoá thân vào nhân vật, một chủ thể ẩn).
- Chủ thể trữ tình của bài thơ là một chàng trai.
- Chủ thể trữ tình xuất hiện theo dạng thức một chủ thể ẩn.
Câu 2 [561592]: Anh/Chị hiểu thế nào về nhan đề Tiếng thu? Bài thơ là lời của ai nói với ai, nói về điều gì và bằng thái độ, giọng điệu như thế nào?
- Nhan đề Tiếng thu gợi cảm nhận về những thanh âm của mùa thu và tiếng lòng trong tâm hồn con người trước mùa thu.
- Bài thơ là lời của người con trai (“anh” - chủ thể ẩn) nói với người con gái (“em”). “Anh” hỏi “em” cảm nhận những thanh âm của mùa thu với giọng điệu man mác buồn.
Câu 3 [561593]: Bài thơ được sáng tác theo thể thơ nào? Nêu một số biểu hiện về sự phù hợp giữa các yếu tố hình thức như thể thơ, từ ngữ, hình ảnh, biện pháp tu từ,... với chủ đề và cảm hứng chủ đạo của tác phẩm.
- Bài thơ được sáng tác theo thể thơ năm chữ.
- Sự phù hợp giữa các yếu tố hình thức như thể thơ, từ ngữ, hình ảnh, biện pháp tu từ,... với chủ đề và cảm hứng chủ đạo của tác phẩm: Thể thơ năm chữ với những dòng thơ ngắn cùng với điệp ngữ phủ định em không nghe, câu hỏi tu từ và các hình ảnh trăng mờ, chinh phu, cô phụ; các từ ngữ thổn thức, rạo rực, ngơ ngác,... rất phù hợp để diễn tả tâm tình lãng mạn, thiết tha nhưng cũng đượm buồn trong thời điểm mùa thu. Màu vàng là sắc điệu đặc trưng của mùa thu trong thơ cổ. Nhưng màu vàng với con nai vàng ngơ ngác - đạp trên lá vàng khô thì lại là hình ảnh rất mới. Tuy nhiên, bài thơ vẫn phảng phất phong vị cổ điển qua hình ảnh trăng mờ, chinh phu, cô phụ,...
Câu 4 [561594]: Tiếng thu được sáng tác theo phong cách nào? Nêu một số biểu hiện của phong cách sáng tác được thể hiện qua văn bản.
- Bài thơ Tiếng thu được sáng tác theo phong cách lãng mạn.
- Một số biểu hiện của phong cách lãng mạn được thể hiện qua văn bản: thể thơ năm chữ, điệp ngữ phủ định (Em không nghe mùa thu), câu hỏi tu từ, cách thể hiện cảm xúc trực tiếp qua các từ thổn thức, rạo rực, thấm đẫm chất lãng mạn thời Thơ mới, đề cao cảm xúc và giải phóng con người cá nhân bứt phá khỏi những khuôn khổ thi luật và ngôn ngữ của thơ trung đại.
Câu 5 [561595]: Tìm đọc bài thơ Thu vịnh (Nguyễn Khuyến). Chỉ ra và lí giải sự khác biệt giữa hai bài Thu vịnhTiếng thu ở các khía cạnh sau:
a. Cách cảm nhận và gọi tả bức tranh mùa thu.
b. Cách thể hiện tình cảm, tâm trạng của chủ thể trữ tình.
- Bài thơ Thu vịnh (Nguyễn Khuyến)
Trời thu xanh ngắt mấy tầng cao,
Cần trúc lơ phơ gió hắt hiu.
Nước biếc trông như tầng khói phủ,
Song thưa để mặc bóng trăng vào.
Mấy chùm trước giậu hoa năm ngoái,
Một tiếng trên không ngông nước nào?
Nhân hứng cũng vừa toan cất bút,
Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào.

- Sự khác biệt giữa hai bài Thu vịnhTiếng thu:
Bài tập viết
Câu 6 [561596]: Viết đoạn văn (khoảng 8 - 10 dòng), ghi lại ấn tượng sâu sắc nhất của anh/chị về vẻ đẹp của khung cảnh thiên nhiên mùa thu trong bài thơ Tiếng thu (Lưu Trọng Lư).
Đoạn văn ghi lại ấn tượng sâu sắc nhất về vẻ đẹp của khung cảnh thiên nhiên mùa thu trong bài thơ Tiếng thu (Lưu Trọng Lư) có thể được triển khai theo nhiều cách, tuy nhiên học sinh cần đọc kĩ bài thơ, lắng nhận để nhận diện được ấn tượng rõ nét nhất từ khung cảnh đối với mình. Chẳng hạn:
- Bức tranh thiên nhiên mùa thu trong Tiếng thu (Lưu Trọng Lư) được khơi gợi bằng nhiều chi tiết hình ảnh, màu sắc, âm thanh,...
- Âm thanh trong Tiếng thu thực lạ, bao gồm cả những âm thanh vật lí (lá thu kêu xào xạc, tiếng nai vàng đạp trên lá vàng) và cả những âm thanh phi vật lí, không được tri nhận bằng thính giác (tiếng thổn thức của mùa thu dưới trăng mờ, tiếng rạo rực nhớ thương chinh phu trong lòng cô phụ). Nên Tiếng thu không chỉ là thanh âm vang vọng từ thiên nhiên đất trời mà còn là tiếng lòng trong tâm khảm con người. Những âm thanh ấy chỉ có thể được lắng nhận bằng sự cộng cảm, thấu hiểu, thương yêu của những tâm hồn nhạy cảm, tinh tế như Lưu Trọng Lư.