- Những biến đổi của thiên nhiên, đất trời khi tháng Tư đến:
+ Mặt Trời đã bắt đầu chiếu những tia nắng chói chang, gay gắt (ông Mặt Trời đủ đầy đến gay gắt)
+ Đất đai trở nên màu mỡ hơn (đất mỡ màu ngủ lịm dưới bóng râm); những khu vườn cây lá tươi xanh (cây đủ lá), trĩu quả (cành cây trĩu (...) lứa quả đầu mùa), ríu rít chim muông (những khu vườn đã ấm tổ chim, bầy ong khép vòng bay cần mẫn)
+ Những cánh đồng căng tràn nhựa sống (những cánh đồng vạm vỡ tuổi hai mươi)
+ Trời chớm xanh mùa hạ, mưa bất chợt, nắng óng ánh (chớm chút trời xanh thoáng hè non nớt, ngọn gió bất ngờ cơn mưa bất chợt, nắng sau mưa óng ánh đến nghi ngờ)
- Trong những biến đổi của thiên nhiên, đất trời, những tia nắng chói chang, gay gắt cho thấy sự thay đổi rõ ràng của thời tiết.

Với nhân vật trữ tình, chuyện tưởng xong rồi mà hoá ra lại chưa xong khi tháng Tư đến là:
chiều nay ngọn gió bất ngờ cơn mưa bất chợt
nắng sau mưa óng ánh đến nghi ngờ

- Biện pháp tu từ nhân hoá được sử dụng nhiều lần trong bài thơ:
- đất mỡ màu ngủ lịm dưới bóng râm
- những dòng sông lững thững đi ra biển
- lứa quả đầu mùa vừa hết ngày non dại
- những cánh đồng vạm vỡ tuổi hai mươi
- Tác dụng:
+ Góp phần làm cho lời thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, giàu sức gợi hình, gợi cảm.
+ Gợi tả vẻ đẹp của thiên nhiên, đất trời khi tháng Tư đến, thiên nhiên ấy không vô tri vô giác mà cũng mang sức sống, cũng có đời sống như con người.
+ Thể hiện cảm nhận tinh tế của nhà thơ.

Dòng thơ cho thấy sự hoà phối của các giác quan trong cảm nhận của nhà thơ về thiên nhiên, đất trời: cành cây trĩu những lời trống mái.
Ở đây, không phải sức nặng của tổ chim làm cho cành cây trĩu xuống mà âm thanh của chim chóc tìm nhau để hôn phối, giao duyên khiến cho cảnh cây trĩu xuống. Âm thanh vốn không phải là dạng vật chất có khối lượng, không thể gây sức nặng khiến cho các vật khác phải sà xuống hay thay hình, biến dạng. Nhưng trong câu thơ, âm thanh giao duyên của chim muông đã được lượng hoá để đặc tả không khí hạnh phúc, tràn trề sức sống của thiên nhiên khi tháng Tư đến.

Trước những thay đổi của thiên nhiên, nhân vật trữ tình đã đi từ ngỡ ngàng (đến tháng Tư mọi chuyện tưởng xong rồi) đến thích thú pha chút bâng khuâng khó tả (chiều nay ngọn gió bất ngờ cơn mưa bất chợt/ nắng sau mưa óng ánh đến nghi ngờ). Đó có lẽ cũng là tâm trạng chung của nhiều người khi đối diện với những thay đổi bất ngờ của cuộc sống.

Sau cơn mưa bất chợt, cây cối như được tiếp thêm sức sống để sinh trưởng tốt hơn. Dù có chút giật mình, ngỡ ngàng khi mưa đến bất chợt nhưng cây cối vẫn tiếp nhận và trở nên xanh tốt hơn khi được tiếp thêm nhựa sống. Nhân vật trữ tình có lẽ cũng vậy, đứng trước những biến đổi bất ngờ của tạo hoá, tuy có những ngỡ ngàng, bâng khuâng khó tả, nhưng vẫn thấy cuộc sống thật đáng yêu, thiên nhiên như tiếp thêm cho con người tình yêu sự sống, thêm yêu đời, yêu thế giới phong phú, kì bí và nhiệm màu này.

- Cấu tứ bài thơ: Bài thơ là mạch cảm nhận về tháng Tư của nhân vật trữ tình (“tôi”), từ những cảm nhận về đến tháng Tư mọi chuyện xong rồi đến tháng Tư mọi chuyện tưởng xong rồi và cuối cùng quay về với chính mình (tôi như cây sau bất chợt cơn mưa).
Bài thơ có hai cấu trúc lồng trong nhau, cấu trúc thứ nhất (cấu trúc bên ngoài) là từ cảm nhận về ngoại cảnh đến cảm nhận về chính mình, từ ngoài vào trong, từ rộng đến hẹp, từ thế giới tự nhiên đến thế giới tâm hồn bên trong con người. Cấu trúc thứ hai nằm trong cấu trúc thứ nhất, đi từ những cảm nhận về những sự vật, hiện tượng đã định hình của thiên nhiên khi sang tháng Tư, đến những cảm nhận về những điều bất chợt, ngỡ đã hết mà hoá ra vẫn còn.
- Hình thức dòng thơ: Dòng thơ không viết hoa đầu dòng, không có dấu câu (trừ câu cuối) cho thấy một lối viết tự do, phóng túng, không bị gò bó bởi các quy tắc ngữ pháp thông thường hay các quy định của thơ về niêm, luật. Đó là bước tiến của thơ tự do để thể hiện một cách thoải mái và phóng khoáng nhất những cung bậc cảm xúc trong tâm hồn thi sĩ, để cảm xúc làm chủ và dẫn dắt ngôn từ, để dòng tâm trạng của thi nhân lên ngôi, đóng vai trò chủ đạo. Thơ không phải là trò chơi của chữ hay nghệ thuật sắp chữ, thơ trước hết là tiếng nói tự nhiên và thuần khiết nhất của nội tâm con người.
- Văn bản có một số cụm từ kết hợp khác lạ: cành cây trĩu những lời trống mái, ngày non dại, hè non nớt, xanh lên tin tưởng. Những kết hợp từ này tạo ra những trường liên tưởng phong phú, đem đến những cảm nhận mới lạ về thiên nhiên, cảnh vật.

Bài thơ đem đến cho nhiều chiêm nghiệm nào về cuộc sống:
- Tháng Tư là thời khắc thiên nhiên, đất trời có những biến đổi rõ ràng theo hướng bước vào giai đoạn sinh trưởng.
- Cuộc sống không phải khi nào cũng diễn biến theo những quy luật, chu kì quen thuộc, mà ở những thời điểm nhất định, có những hiện tượng bất chợt, bất ngờ.
- Thiên nhiên có những vẻ đẹp diệu kì, không dễ nhận ra. Cần có cái nhìn sâu sắc, trí tưởng tượng phong phú và hiểu biết để khám phá, trân trọng, nâng niu - những vẻ đẹp tự nhiên ấy.

Đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của cái đẹp trong cuộc đời có thể dược triển khai theo hướng:
- Sự hiện diện của cái đẹp trước hết góp phần tô điểm cho sự sống, cho cuộc đời.
- Cái đẹp mang lại cảm xúc thẩm mĩ, rung cảm thẩm mĩ cho mỗi người; thanh lọc tâm hồn con người (làm cho tâm hồn con người thanh sạch, đẹp đẽ); bồi đắp nhiều tình cảm đẹp đẽ trong con người (yêu cái đẹp; biết nâng niu, trân trọng cái đẹp; biết bảo vệ, che chở cho cái đẹp; biết soi mình vào cái đẹp để sống đẹp;...);...
(Lưu ý: Bổ sung dẫn chứng để hoàn thiện đoạn văn.)