PHẦN I. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 18. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.
Hướng dẫn:
A. Sai. Đậu Hà Lan là đối tượng Mendel dùng để phát hiện quy luật di truyền nhân (trong nhân). ❌
B. Đúng. Corren (Carl Correns) dùng cây Hoa Phấn (Mirabilis jalapa) để phát hiện ra hiện tượng di truyền theo dòng mẹ, dẫn đến khái niệm di truyền ngoài nhân (di truyền tế bào chất). ✅
C. Sai. Ruồi giấm được Morgan dùng để nghiên cứu di truyền liên kết gen trên NST. ❌
D. Sai. Cây hoa hồng không phải là đối tượng nghiên cứu của Corren về di truyền ngoài nhân. ❌
Đáp án: BHướng dẫn:
A. Sai. Đậu Hà Lan – Mendel nghiên cứu di truyền trong nhân. ❌
B. Đúng. Cây Hoa Phấn – Corren phát hiện di truyền ngoài nhân. ✅
C. Sai. Ruồi giấm – Morgan nghiên cứu di truyền liên kết. ❌
D. Sai. Hoa hồng không liên quan. ❌ Đáp án: B
Hướng dẫn:
A. Sai. Lưới nội chất không chứa DNA → không có gene di truyền. ❌
B. Đúng. Ti thể và lục lạp đều có DNA riêng, truyền theo dòng mẹ → gây di truyền ngoài nhân. ✅
C. Sai. Chỉ ti thể thì chưa đủ. ❌
D. Sai. Chỉ lục lạp cũng chưa đủ. ❌ Đáp án: B
Giải thích
A. Sai. NST Y chỉ có ở ♂, không giải thích được con luôn giống mẹ. ❌
B. Sai. Gen trên NST X vẫn có thể di truyền từ bố, không giải thích được hiện tượng luôn giống mẹ. ❌
C. Đúng. Ti thể di truyền theo dòng mẹ, nên con luôn mang kiểu hình giống mẹ, kết quả lai thuận – nghịch khác nhau. ✅
D. Sai. Lục lạp chỉ có ở thực vật, không có ở động vật. ❌ Đáp án: C
A. Sai. Không chỉ qua nguyên phân. ❌
B. Sai. Bố không truyền tế bào chất.❌
C. Sai. Chỉ mẹ truyền, không phải cả hai.❌
D. Đúng. Chỉ có mẹ truyền được các gen này cho con qua tế bào chất của giao tử cái vì trong quá trình thụ tinh thì các gen ngoài tế bào chất của hợp tử có nguồn gốc chủ yếu từ giao tử cái , giao tử đực chỉ truyền cho con bộ NST trong nhân. ✅
Đáp án: DA. Đúng. NST thường có 2 chiếc tương đồng → gen tồn tại thành cặp alen. ✅
B. Sai. Lục lạp chỉ có 1 bộ DNA, không có cặp alen. ❌
C. Sai. NST Y chỉ có 1 chiếc ở nam → gen không tồn tại thành cặp. ❌
D. Sai. Ti thể giống lục lạp, không có cặp NST, nên không có cặp alen. ❌ Đáp án: A
A. Đúng. Di truyền tế bào chất → lai thuận nghịch cho kết quả khác nhau. ✅
B. Đúng. Vì toàn bộ con đều nhận tế bào chất từ mẹ → biểu hiện đồng loạt.✅
C.Sai. Không chỉ giới cái, mà cả hai giới con đều biểu hiện giống mẹ. ❌
D. Đúng. Vì tế bào chất (ti thể, lục lạp) chỉ truyền qua trứng → di truyền theo dòng mẹ. ✅ Đáp án: C
D. Đúng. Tính trạng do gene nằm trong tế bào chất quy định sẽ di truyền theo dòng mẹ, con sinh ra luôn có kiểu hình giống mẹ. ✅
Đáp án: DA. Sai. Gene ngoài nhân có thể tự nhân đôi, phiên mã và bị đột biến (như gen trong ti thể, lục lạp). ❌
B. Sai. Trong sinh sản vô tính, gene ngoài nhân vẫn được truyền cho đời con qua tế bào chất. ❌
C. Đúng. Gene ngoài nhân không phân li theo NST → không tuân theo quy luật Mendel . ✅
D. Sai. Hàm lượng gene ngoài nhân có thể thay đổi, không cố định hay đặc trưng như gen nhân. ❌ Đáp án: C
Đáp án: D
Gene ngoài nhân (trong ti thể, lục lạp) khi bị đột biến ở tế bào mẹ, khi phân chia sẽ được phân bố ngẫu nhiên cho các tế bào con.
Điều này khiến một số tế bào mang đột biến, một số không → tạo nên trạng thái khảm (trộn lẫn tế bào bình thường và tế bào đột biến trong cùng cơ thể).
Hướng dẫn:
A. Sai. Môi trường không làm mất gene đột biến. ❌
B. Sai. Không có alen tương ứng là đúng, nhưng không giải thích được con không bị bệnh. ❌
C. Đúng. Nguyên nhân ở đây là do tế bào có nhiều bản sao của cùng một gen và do chúng không liên kết với thoi vô sắc trong phân bảo nên chúng có thể không đươc phân li đồng đều về các tế bào con. ✅
D. Sai. Ti thể chỉ truyền từ mẹ, không từ bố. ❌
Đáp án: CA. Đúng. Vì tế bào chứa nhiều ti thể, nên khi có đột biến → tế bào vẫn có ti thể bình thường hoạt động bù, nên không gây chết. ✅
B. Sai. Phân chia không đều là nguyên nhân tạo khảm, không giải thích việc không gây chết. ❌
C. Sai. Gene ti thể vẫn được di truyền (qua mẹ). ❌
D. Sai. Dù di truyền độc lập, nhưng gene ti thể vẫn ảnh hưởng đến chức năng tế bào. ❌ Đáp án: A
A. Sai .Tế bào chất (và gene ngoài nhân) không phân chia đều, mà ngẫu nhiên, dẫn đến trạng thái khảm. ❌
B. Đúng. Lai thuận nghịch khác nhau → con thường mang tính trạng mẹ vì tế bào chất từ trứng. ✅
C. Đúng. Gene ngoài nhân không tuân theo quy luật Mendel (vì không nằm trên NST). ✅
D. Đúng. Dù thay nhân, nếu tế bào chất vẫn giữ gene đột biến, tính trạng vẫn được biểu hiện. ✅ Đáp án: A
A. Đúng. Ti thể hoặc lục lạp có nhiều bản sao DNA → nhiều phân tử trong 1 bào quan. ✅
B. Đúng. DNA trong bào quan dạng vòng, trần, và chứa một số gene riêng. ✅
C. Sai. DNA trong ti thể/lục lạp không có intron hoặc rất ít, nên không cần cắt intron như mRNA trong nhân. ❌
D. Đúng. Do phân chia ngẫu nhiên, các ti thể/lục lạp ở mô khác nhau có thể mang allele khác nhau → gây khảm. ✅ Đáp án: C
A. Sai. Số lượng gene trên NST không liên quan đến di truyền tế bào chất. ❌
B. Sai. Trứng to hơn là đúng, nhưng không phải lý do chính, mà là do phần tế bào chất được truyền. ❌
C. Đúng. Vì tinh trùng chỉ truyền nhân, còn toàn bộ tế bào chất từ mẹ (trứng) → di truyền theo dòng mẹ. ✅
D. Sai. Tinh trùng có rất ít gene ngoài nhân, nhưng vẫn có, nên nói "không có" là không chính xác. ❌ Đáp án: C
B. Đúng. Lai thuận – nghịch cho kết quả khác nhau → chứng tỏ tính trạng do gene ngoài nhân (ti thể, lục lạp). ✅
C. Sai. Lai xa dùng để tạo loài mới, không dùng để phát hiện di truyền tế bào chất. ❌
D. Sai. Lai gần dễ gây thoái hóa giống, không liên quan đến gene trong ti thể. ❌ Đáp án: B
A. Sai. Bệnh di truyền theo dòng mẹ, nhưng xảy ra ở cả nam và nữ. ❌
B. Sai. Bố không truyền ti thể, nên con trai không nhận bệnh từ bố. ❌
C.Đúng. Ti thể di truyền từ mẹ → nếu mẹ bị bệnh → tất cả con (nam + nữ) đều có khả năng bị bệnh. ✅
D. Sai. Bố không truyền gene ti thể → con gái không bị nếu mẹ bình thường. ❌ Đáp án: C
Đáp án: D
Vì màu sắc hoa tuân theo quy luật di truyền ngoài nhân, con cái có kiểu hình giống mẹ.Thế hệ F1 có cây mẹ mang màu xanh nên sẽ có kiểu hình màu xanh. F2 cũng sẽ mang kiểu hình cây mẹ màu hoa xanh ở thể hệ F1.
Đáp án: DPHẦN II. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 4. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai.
b đúng. ADN có dạng xoắn kép, trần, mạch vòng tương tự ADN vi khuẩn. ✅
c sai. Vì một gen chứa nhiều bản sao. ❌
d đúng. Có khả năng đột biến và di truyền các đột biến đó. ✅
b đúng. Mang gen quy định tổng hợp prôtêin cho bào quan ti thể. ✅
c sai. Vì chỉ có ở ADN ti thể, không có ở ADN trong nhân. ❌
d sai. Vì gen trên ADN của ti thể một gen có thể có nhiều alen. ❌

Dựa vào sơ đồ, hãy cho biết mỗi nhận định dưới đây Đúng hay Sai?
b. Đúng. Màu sắc lá cây con chỉ được xác định bởi cành mẹ (cho tế bào trứng) mà không phụ thuộc vào cành bố (cho hạt phấn). ✅
c. Đúng. Sự di truyền tính trạng màu lá ở cây hoa phấn không tuân theo quy luật di truyền nhiễm sắc thể. ✅
d. Đúng. Tính trạng màu lá của cây hoa phấn có thể do gene nằm trong lục lạp quy định. ✅
b sai. Vì sự mềm dẽo kiểu hình giúp cho sinh vật thích nghi thụ động với điều kiện môi trường sống. ❌
c sai. Vì kiểu hình của cơ thể là kết quả của sự tương tác giữa kiểu gen với môi trường. ❌
d đúng. Mỗi kiểu gen chỉ có thể điều chỉnh kiểu hình của mình trong một phạm vi nhất định. ✅
PHẦN III. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến 6. Thí sinh điền kết quả mỗi câu vào mỗi ô trả lời tương ứng theo hướng dẫn của phiếu trả lời.
Vì đây là tính trạng do gene ngoài nhân qui định, di truyền theo dòng mẹ nên tính trạng ở đời F1 sẽ biểu hiện 100% hoa vàng.
Phân tử DNA trong lục lạp sẽ có cấu trúc dạng vòng nên số liên kết phosphodiester giữa các nucleotide bằng số nucleotide mà phân tử DNA đó có.