Hướng dẫn: C 

A. Sai. Kỉ Phấn trắng (còn gọi là kỉ Phấn) thuộc đại Trung sinh, là thời kỳ khủng long phát triển mạnh và tuyệt chủng cuối kỉ. Khi đó chưa có loài người. ❌ 

B. Sai. Kỉ Đệ tam là thời kỳ xuất hiện linh trưởng, thú, chim phát triển mạnh, nhưng loài người chưa xuất hiện. ❌ 

C. Đúng. Loài người xuất hiện trong kỉ Đệ tứ, thuộc đại Tân sinh. Đây là thời kỳ có băng hà, động vật có vú và con người phát triển, đồng thời cũng là thời kỳ hiện tại. ✅ 

D. Sai. Kỉ Tam điệp là kỉ đầu tiên của đại Trung sinh, khi bò sát cổ bắt đầu phát triển, chưa có linh trưởng hay người. ❌ 

Hướng dẫn: C 

A. Sai. "Bắt đầu có phân công xã hội giữa nam và nữ" là đặc điểm của Homo sapiens, không phải Homo erectus. ❌ 

B. Sai. Việc chỉ biết sử dụng cành cây, hòn đá, mảnh xương... mà không chế tác công cụ, là đặc điểm của loài trước Homo erectus. ❌ 

C. Sai. Homo erectus không sống cách đây 35.000 năm (đó là Homo sapiens), và được tìm thấy đầu tiên ở châu Á, không phải châu Phi.❌ 

D. Đúng. Homo erectus đã biết dùng lửa, săn bắt, hái lượm, có công cụ đa dạng và bắt đầu có đời sống văn hoá sơ khai.✅ 

Hướng dẫn: B 

A. Sai. Homo erectus xuất hiện sau Homo habilis, có dáng đi thẳng và biết dùng lửa. ❌ 

B. Đúng. Homo habilis là loài đầu tiên trong chi Homo, sống cách đây khoảng 2,4 – 1,4 triệu năm, biết chế tác công cụ đá thô sơ.✅ 

C. Sai. Homo neanderthalensis (người Neanderthal) xuất hiện muộn hơn, khoảng 400.000 – 40.000 năm trước.❌ 

D. Sai. Homo sapiens (người hiện đại) là loài xuất hiện muộn nhất, khoảng 200.000 năm trước.❌ 

Hướng dẫn: B 

A. Đúng. Loài người xuất hiện vào đầu kỉ Đệ tứ, thuộc đại Tân sinh – thông tin chính xác. ✅

B. Sai. Vượn người và loài người có chung tổ tiên, nhưng vượn người ngày nay không phải là tổ tiên của loài người.❌ 

C. Đúng. Chọn lọc tự nhiên tác động đến đặc điểm giải phẫu, sinh lí, trí tuệ trong quá trình tiến hoá từ vượn thành người.✅ 

D. Đúng. Loài người không chỉ tiến hoá sinh học mà còn có tiến hoá văn hoá (ngôn ngữ, công cụ, xã hội, nghệ thuật…).✅ 

Hướng dẫn: D

A. Đúng. Người và thú (động vật có vú) đều thuộc lớp thú, có quan hệ nguồn gốc chung. ✅ 

B. Sai. Động vật có xương sống là nhóm bao quát, không phải tổ tiên trực tiếp của loài người. Tổ tiên trực tiếp là vượn người cổ trong lớp thú. ❌ 

C. Đúng. Người và động vật có vú là hai nhánh tiến hoá từ chung một nguồn gốc động vật có xương sống. ✅ 

D. Sai. Người và động vật có vú có mối quan hệ tiến hoá chung, cùng thuộc giới Động vật. ❌ 

Hướng dẫn: A

A. Đúng. Hóa thạch cổ nhất của Homo sapiens được phát hiện ở châu Phi, cụ thể là tại Đông Phi (Ethiopia), có niên đại khoảng 160.000 – 200.000 năm. ✅ 

B. Sai. Châu Á chỉ là nơi phân bố sau khi loài người di cư từ châu Phi. ❌

C. Sai. Đông Nam Á cũng chỉ là nơi di cư muộn hơn, không phải nơi xuất hiện đầu tiên. ❌ 

D. Sai. Châu Mỹ là châu lục được loài người đến sau cùng, qua eo biển Bering. ❌ 

Hướng dẫn: A

A. Đúng. Tinh tinh có quan hệ họ hàng gần gũi nhất với người, có khoảng 98–99% trình tự ADN giống người, cùng chung tổ tiên gần nhất cách đây khoảng 5–7 triệu năm. ✅ 

B. Sai. Đười ươi (orangutan) có quan hệ họ hàng với người nhưng xa hơn tinh tinh, chung tổ tiên cách đây khoảng 12–16 triệu năm. ❌

C. Sai. Khỉ gorilla cũng có họ hàng với người nhưng không gần bằng tinh tinh, phân nhánh sớm hơn. ❌

D. Sai. Vượn (gibbon) là nhóm linh trưởng nhỏ, tách khỏi tổ tiên chung với người từ rất sớm.❌

Hướng dẫn: A

A. Đúng. Tinh tinh là vượn người hiện đại có nhiều đặc điểm giống người nhất:

ADN giống người tới 98–99%.

Có khả năng dùng công cụ, giao tiếp bằng cử chỉ, sống theo bầy đàn và có hành vi xã hội phức tạp. ✅ 

B. Sai. Đười ươi (orangutan) có nhiều điểm giống người, nhưng xa hơn tinh tinh cả về di truyền lẫn hành vi. ❌ 

C. Sai. Gorilla (khỉ đột) có kích thước lớn, nhưng khả năng dùng công cụ và hành vi xã hội ít linh hoạt hơn tinh tinh. ❌ 

D. Sai. Vượn (gibbon) là linh trưởng nhỏ, không có nhiều đặc điểm gần người hiện đại. ❌ 

Hướng dẫn: D

A. Sai. Homo erectus không phải là loài cổ nhất, mà là loài trung gian. ❌

B. Sai. Homo habilis là loài cổ nhất trong chi Homo, nhưng Homo erectus không phải là loài hiện đại nhất. ❌ 

C. Sai. Homo neanderthalensis (người Neanderthal) là loài đã tuyệt chủng, không phải loài hiện đại nhất. ❌ 

D. Đúng. Homo habilis là loài cổ nhất, và Homo sapiens là loài hiện đại nhất hiện đang tồn tại. ✅ 

Hướng dẫn: D

A. Sai – Đây là mô tả của Homo erectus, không phải Homo habilis. Hơn nữa, hóa thạch Homo erectus được tìm đầu tiên ở châu Á, không phải châu Phi. ❌ 

B. Sai – Đây là đặc điểm của Homo erectus, còn Homo habilis chỉ mới biết chế tác công cụ đơn giản, chưa biết dùng lửa. ❌ 

C. Sai – Homo habilis không chỉ sử dụng vật tự nhiên mà còn biết chế tác công cụ đá, vì vậy mô tả này không đầy đủ và chưa chính xác. ❌ 

D. Đúng – Đây là mô tả tương đối chính xác về Homo habilis, loài người cổ nhất:
– Biết chế tác công cụ đá,
– Dáng đi thẳng, sống thành đàn,
– Bắt đầu hình thành sơ khai phân công trong xã hội. ✅ 

Hướng dẫn: A 

A. Sai – Không phải là cơ sở chính xác để xác định nguồn gốc châu Phi của loài người hiện đại.
– Nhóm máu phản ánh đa dạng di truyền, nhưng không đặc trưng rõ ràng theo khu vực địa lý, và không đủ độ phân giải để truy nguyên nguồn gốc tiến hóa sâu xa. ❌ 

B. Đúng – DNA ty thể chỉ truyền theo dòng mẹ, cho phép truy vết tổ tiên chung.
→ Là bằng chứng di truyền mạnh mẽ hỗ trợ giả thuyết "Nguồn gốc châu Phi". ✅ 

C. Đúng – NST Y chỉ truyền theo dòng cha, giúp truy tìm tổ tiên nam chung, cũng xác nhận châu Phi là nơi xuất phát của loài người hiện đại. ✅ 

D. Đúng – Các hóa thạch người hiện đại cổ nhất đều được tìm thấy ở châu Phi → Là bằng chứng quan trọng nhất trong nghiên cứu nguồn gốc loài người. ✅ 

Hướng dẫn: A

A. Đúng – Người và vượn người (đặc biệt là tinh tinh) có nhiều đặc điểm giải phẫu, sinh lý, hành vi và di truyền giống nhau → chứng tỏ mối quan hệ họ hàng gần gũi trong tiến hóa.
→ Đây là ý chứng minh từ điểm giống nhau giữa hai nhóm. ✅ 

B. Sai – Ý này nói quá rộng. Mặc dù đúng về mặt sinh học (vì người là động vật có xương sống), nhưng câu hỏi yêu cầu chứng minh từ điểm giống nhau giữa người và vượn người, không phải cả nhóm động vật có xương sống. ❌ 

C. Sai – Câu này đúng về nội dung, nhưng không trả lời trực tiếp câu hỏi. Câu hỏi là: "giống nhau chứng minh điều gì?" → Đây là một hệ quả, không phải câu trả lời đúng nhất. ❌ 

D. Sai – Dù đúng sau khi tách nhánh từ tổ tiên chung, người và vượn người tiến hoá theo hướng riêng, nhưng nội dung này không phản ánh ý "giống nhau chứng minh điều gì" như yêu cầu. ❌ 

Hướng dẫn: A

A. Đúng – Homo habilis là loài cổ nhất trong chi Homo, xuất hiện khoảng 2,4 – 1,4 triệu năm trước.
– Đây là loài đầu tiên biết chế tác và sử dụng công cụ đá, đánh dấu sự khởi đầu của chi Homo. ✅ 

B. Sai – Đây là loài người hiện đại, xuất hiện muộn hơn (~200.000 năm trước), không phải là loài đầu tiên trong chi Homo. ❌ 

C. Sai – Xuất hiện sau Homo habilis, khoảng 1,8 triệu – 300.000 năm trước, là loài trung gian, không phải đầu tiên. ❌ 

D. Sai – Là loài tiến hóa sau, từng sống song song với Homo sapiens, không phải tổ tiên sớm nhất của chi Homo. ❌ 

Hướng dẫn: C

A. Sai – Australopithecus là dạng vượn người hóa thạch, tuy đã bước đầu biết đi bằng hai chân, nhưng chưa hoàn toàn đứng thẳng, và chưa thuộc chi Homo. ❌ 

B. Sai – Homo neanderthalensis là loài người tiến hóa sau Homo erectus, sống cách đây khoảng 200.000 – 30.000 năm, không phải người đứng thẳng đầu tiên. ❌ 

C. Đúng – Là người đứng thẳng đầu tiên, xuất hiện khoảng 1,8 triệu năm trước, biết chế tạo công cụ tinh xảo, dùng lửa, và sống thành bầy đàn.
→ Là loài đầu tiên có dáng đi đứng thẳng hoàn toàn và phân bố rộng ra ngoài châu Phi. ✅ 

D. Sai – Là loài người cổ nhất trong chi Homo, nhưng chưa đứng thẳng hoàn toàn, còn mang nhiều đặc điểm của vượn người. ❌ 

Hướng dẫn: A

A. Đúng – Các nhóm máu không phải là cơ sở chính để xác định loài người hiện đại có nguồn gốc từ châu Phi.
– Nhóm máu chỉ phản ánh một phần nhỏ về sự đa dạng di truyền, không đủ độ phân giải để xác định nguồn gốc tiến hoá sâu xa. ✅ 

B. Sai – DNA ty thể chỉ truyền theo dòng mẹ, là một trong những bằng chứng di truyền mạnh mẽ nhất cho giả thuyết "loài người hiện đại có nguồn gốc từ châu Phi". ❌ 

C. Sai – NST Y chỉ truyền theo dòng cha, cũng được sử dụng để truy vết tổ tiên nam của loài người, củng cố giả thuyết nguồn gốc châu Phi. ❌ 

D. Sai – Các hóa thạch người hiện đại cổ nhất đều được tìm thấy ở châu Phi, là bằng chứng khảo cổ học quan trọng nhất cho giả thuyết này. ❌ 

Hướng dẫn: B 

A. Sai – "Khỉ" là nhóm linh trưởng khác, không phải vượn người.
– Vượn và đười ươi có thể đúng, nhưng khỉ không thuộc vượn người. ❌

B. Đúng – Đây là 4 nhóm vượn người hiện đại:

Vượn (Gibbon – gần gũi, tuy phân loại riêng)

Đười ươi (Orangutan)

Gorilla

Tinh tinh (Pan)

→ Đây là phương án đầy đủ và chính xác nhất. ✅ 

C. Sai – "Khỉ Pan" là cách gọi không chính xác (Pan là chi của tinh tinh).
– Ngoài ra, thiếu vượn nên chưa đầy đủ. ❌ 

D. Sai – "Gorilla" và "khỉ đột" là cùng một loài, lặp ý.
→ Thiếu đười ươi nên không đầy đủ. ❌ 

Hướng dẫn: C 

A. Sai – Đây là các trường hợp đột biến hiếm gặp, không phải đặc điểm phổ biến hay cơ quan thoái hoá. ❌
B. Sai – Là đặc điểm giải phẫu bình thường, không phải cơ quan thoái hoá. ❌
C. Đúng – Là cơ quan thoái hoá, minh chứng cho tổ tiên có tai linh hoạt hơn. ✅ 
D. Sai – Là đặc điểm tiến hoá thích nghi với tư thế đứng thẳng, không phải cơ quan thoái hoá. ❌ 

Hướng dẫn: B 

A. Sai – Đây là nhân tố gián tiếp, tạo điều kiện môi trường nhưng không phải nhân tố chính chi phối quá trình phát sinh loài người. ❌ 

B. Đúng – Là những nhân tố tiến hoá cơ bản, chi phối sự hình thành loài mới, bao gồm cả quá trình tiến hoá từ vượn người hóa thạch đến người nguyên thuỷ. ✅ 

C. Sai – Chỉ đóng vai trò quan trọng trong giai đoạn sau, tức Homo habilis trở đi, không phải nhân tố chính ở giai đoạn vượn người hoá thạch. ❌ 

D. Sai – Là nhân tố đặc trưng ở người hiện đại, chưa xuất hiện rõ ràng ở giai đoạn vượn người hóa thạch. ❌