Quay lại
Đáp án
PHẦN I. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn
(Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 18. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án)
Câu 1 [875321]: Sơ đồ sau mô tả quá trình diễn thế thứ sinh dẫn đến quần xã bị suy thoải đã xảy ra ở rừng lim Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn do hoạt động chặt phá rừng của con người. Quá trình này gồm các giai đoạn sau:

Trong đó, mỗi kí hiệu (2), (3), (5) ứng với một trong các giai đoạn sau: (a) Trảng cỏ; (b) Rừng thưa cây gỗ nhỏ ưa sáng; (c) Cây gỗ nhỏ và cây bụi. Phát biểu nào sau đây đúng?
A, Kí hiệu (2) tương ứng với giai đoạn (c), kí hiệu (3) tương ứng với giai đoạn (b).
B, Lưới thức ăn của quần xã ở giai đoạn (3) phức tạp hơn so với giai đoạn (1).
C, Quá trình diễn thế được mô tả ở sơ đồ này là diễn thế sinh thái nguyên sinh.
D, Nếu ở giai đoạn (5), rừng được trồng lại và bảo vệ thì độ đa dạng của quần xã này có thể tăng dần.
Quần xã này đang bị suy kiệt theo chiều hướng: Rừng lim nguyên sinh → Rừng thưa cây gỗ nhỏ ưa sáng → Cây gỗ nhỏ và cây bụi → Cây bụi và cỏ chiếm ưu thế → Tràng cỏ
Ta thấy (2) = (b); (3) = (c); (5) = (a)
A. Sai. Vì kí hiệu (2) tương ứng với giai đoạn (b), kí hiệu (3) tương ứng với giai đoạn (c). ❌
B. Sai. Do ở giai đoạn (3) cây gỗ nhỏ và cây bụi, quần xã đã giảm mức độ đa dạng các loài so với giai đoạn (1). ❌
C. Sai. Diễn thế thứ sinh.❌
D. Đúng. Giai đoạn (5) - Tràng cỏ: Đây là giai đoạn cuối cùng của quá trình suy thoái, nơi mà hệ sinh thái đã mất đi phần lớn các loài cây gỗ và chỉ còn lại các loài cỏ tận dụng ưu thế. Độ đa dạng của sinh học ở giai đoạn này thường rất thấp. Khi rừng được trồng lại và bảo vệ, các loài cây gỗ sẽ tăng dần hồi phục. Quá trình này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho sự quay trở lại của các loài động vật, thực vật khác, từ đó tăng dần độ đa dạng sinh học của quần xã. ✅ Đáp án: D
Câu 2 [875322]: Cho các thông tin về diễn thế sinh thái như sau:

(1) Xuất hiện ở môi trường đã có một quần xã sinh vật từng sống.

(2) Có sự biến đổi tuần tự của quần xã qua các giai đoạn tương ứng với sự biến đổi của môi trường.

(3) Song song với quá trình biến đổi tuần tự quần xã trong diễn thế là quá trình biến đổi về các điều kiện tự nhiên của môi trường.

(4) Luôn dẫn tới quần xã bị suy thoái.

Các thông tin phản ánh sự giống nhau giữa diễn thế nguyên sinh và diễn thế thứ sinh là
A, (1) và (2).
B, (1) và (4).
C, (3) và (4).
D, (2) và (3).
Trong các thông tin trên:
1 chỉ có ở diễn thế thứ sinh.
2, 3 có cả ở diễn thế nguyên sinh và diễn thế thứ sinh
4 chỉ có ở diễn thế thứ sinh không có ở diễn thế nguyên sinh.
Đáp án: D
Câu 3 [875324]: Khi nói về diễn thế sinh thái, kết luận nào sau đây không đúng?
A, Diễn thế sinh thái là quá trình biến đổi tuần tự của quần xã qua các giai đoạn, tương ứng với sự biến đổi của môi trường.
B, Diễn thế sinh thái xảy ra có thể do những nguyên nhân bên ngoài hoặc những nguyên nhân bên trong.
C, Quá trình diễn thế nguyên sinh được bắt đầu từ môi trường chưa có sinh vật và cuối cùng dẫn tới hình thành quần xã đỉnh cực.
D, Diễn thế sinh thái thứ sinh là diễn thế khởi đầu từ môi trường chưa có sinh vật và kết quả hình thành quần xã đỉnh cực.

A. Đúng. Vì diễn thế sinh thái là quá trình biến đổi tuần tự của quần xã qua các giai đoạn kế tiếp nhau, tương ứng với sự biến đổi của môi trường. ✅

B. Đúng. Vì diễn thế có thể xảy ra do những nguyên nhân bên ngoài (như lũ lụt, cháy rừng, con người tác động...) hoặc nguyên nhân bên trong (cạnh tranh, tương tác sinh vật...). ✅

C. Đúng. Vì diễn thế nguyên sinh là quá trình hình thành quần xã từ một môi trường ban đầu chưa có sinh vật, và kết thúc bằng quần xã đỉnh cực. ✅

D. Sai. Vì diễn thế sinh thái thứ sinh bắt đầu từ môi trường đã từng có sinh vật, chứ không phải môi trường chưa có sinh vật. ❌

Đáp án: D
Câu 4 [875326]: Kết quả của diễn thế nguyên sinh thường dẫn tới
A, thay đổi hẳn cấu trúc của quần xã.
B, hình thành quần xã tương đối ổn định.
C, quần xã bị suy thoái.
D, sự tan rã của quần xã.
Hướng dẫn: B
– Diễn thế nguyên sinh là diễn thế khởi đầu từ môi trường chưa có sinh vật.
– Quá trình diễn thế diễn ra theo các giai đoạn sau:
+ Giai đoạn tiên phong: Hình thành quần xã tiên phong
+ Giai đoạn giữa: giai đoạn hỗn hợp, gồm các quần xã biến đổi tuần tự thay thế lẫn nhau.
+ Giai đoạn cuối: Hình thành quần xã ổn định (giai đoạn đỉnh cực)
Vậy kết quả của diễn thế nguyên sinh thường dẫn tới hình thành quẫn xã tương đối ổn định. Đáp án: B
Câu 5 [875327]: Khi nói về diễn thế sinh thái, phát biểu nào sau đây đúng?
A, Trong diễn thế nguyên sinh, càng về giai đoạn sau thì số lượng loài và số lượng cá thể mỗi loài đều tăng.
B, Con người là nguyên nhân chủ yếu bên trong gây ra diễn thế sinh thái.
C, Sự biến đổi của quần xã tương ứng với sự biến đổi điều kiện tự nhiên của môi trường.
D, Kết thúc diễn thế thứ sinh luôn hình thành quần xã ổn định.
Hướng dẫn giải: C

A. Sai. Vì trong diễn thế nguyên sinh, số lượng loài thường tăng, nhưng số lượng cá thể mỗi loài có thể giảm do cạnh tranh hoặc điều kiện sống thay đổi. ❌

B. Sai. Vì con người là nguyên nhân bên ngoài, không phải bên trong. Nguyên nhân bên trong thường là cạnh tranh, quan hệ sinh vật,… ❌

C. Đúng. Vì sự biến đổi của quần xã diễn ra tương ứng với sự biến đổi điều kiện tự nhiên, nên đây là bản chất của diễn thế sinh thái. ✅

D. Sai. Vì diễn thế thứ sinh không phải lúc nào cũng kết thúc bằng quần xã ổn định, có thể bị tác động tiếp tục và không đạt đỉnh cực. ❌

Đáp án: C
Câu 6 [139474]: Khi nói về diễn thế sinh thái, phát biểu nào sau đây sai?
A, Diễn thế sinh thái thứ sinh luôn khởi đầu từ môi trường chưa có sinh vật.
B, Trong diễn thế sinh thái, song song với quá trình biến đổi của quần xã là quá trình biến đổi về các điều kiện tự nhiên của môi trường.
C, Sự cạnh tranh giữa các loài trong quần xã là một trong những nguyên nhân gây ra diễn thế sinh thái.
D, Diễn thế sinh thái là quá trình biến đổi tuần tự của quần xã qua các giai đoạn tương ứng với sự biến đổi của môi trường.
A. Sai. Vì diễn thế sinh thái thứ sinh không khởi đầu từ môi trường chưa có sinh vật, mà từ môi trường đã từng có sinh vật sinh sống, sau đó bị tác động làm thay đổi nhưng vẫn còn mầm sống (như hạt giống, vi sinh vật, tàn dư sinh vật...). ❌
B. Đúng. Vì trong diễn thế sinh thái, khi quần xã sinh vật thay đổi thì các điều kiện vô sinh (ánh sáng, độ ẩm, chất dinh dưỡng...) cũng biến đổi theo — hai quá trình này diễn ra song song. ✅
C. Đúng. Vì sự cạnh tranh giữa các loài là nguyên nhân bên trong dẫn đến sự thay thế quần xã, góp phần gây ra diễn thế sinh thái. ✅
D. Đúng. Vì diễn thế là quá trình biến đổi tuần tự của quần xã qua các giai đoạn khác nhau, tương ứng với sự thay đổi của môi trường sống. ✅ Đáp án: A
Câu 7 [139479]: Cho các giai đoạn của diễn thế nguyên sinh:

(1) Môi trường chưa có sinh vật.

(2) Giai đoạn hình thành quần xã ổn định tương đối (giai đoạn đỉnh cực).

(3) Các sinh vật đầu tiên phát tán tới hình thành nên quần xã tiên phong.

(4) Giai đoạn hỗn hợp (giai đoạn giữa) gồm các quần xã biến đổi tuần tự, thay thế lẫn nhau.

Diễn thế nguyên sinh diễn ra theo trình tự là
A, (1) → (4) → (3) → (2).
B, (1) → (3) → (4) → (2).
C, (1) → (2) → (4) → (3).
D, (1) → (2) → (3) → (4).

Diễn thế nguyên sinh diễn ra theo trình tự là: 

(1) Môi trường chưa có sinh vật.--> (3) Các sinh vật đầu tiên phát tán tới hình thành nên quần xã tiên phong. -->(4) Giai đoạn hỗn hợp (giai đoạn giữa) gồm các quần xã biến đổi tuần tự, thay thế lẫn nhau. -->(2) Giai đoạn hình thành quần xã ổn định tương đối (giai đoạn đỉnh cực)

Đáp án: B
Câu 8 [139485]: Diễn thế sinh thái là quá trình
A, biến đổi tuần tự từ quần xã này đến quần xã khác.
B, thay thế liên tục từ quần xã này đến quần xã khác.
C, phát triển của quần xã sinh vật.
D, biến đổi tuần tự của quần xã qua các giai đoạn tương ứng với sự biến đổi của môi trường.

A. Sai. Vì nói đúng quá trình "biến đổi tuần tự từ quần xã này đến quần xã khác", nhưng chưa đầy đủ, không nhấn mạnh mối liên hệ với sự biến đổi của môi trường – là đặc trưng quan trọng của diễn thế. ❌

B. Sai. Vì “thay thế liên tục” nghe như không có điểm kết thúc ổn định, trong khi diễn thế hướng tới quần xã ổn định (climax), nên cách dùng từ không chính xác. ❌

C. Sai. Vì “phát triển của quần xã sinh vật” là một phần của diễn thế, nhưng không mô tả được quá trình thay thế tuần tự và sự biến đổi của môi trường đi kèm. ❌

D. Đúng. Vì đây là định nghĩa đầy đủ và chính xác nhất: Diễn thế sinh thái là quá trình biến đổi tuần tự của quần xã qua các giai đoạn khác nhau, tương ứng với sự biến đổi của điều kiện môi trường. ✅

Đáp án: D
Câu 9 [139490]: Một trong những xu hướng biến đổi trong quá trình diễn thế nguyên sinh trên cạn là
A, sinh khối ngày càng giảm.
B, độ đa dạng của quần xã ngày càng cao, lưới thức ăn ngày càng phức tạp.
C, tính ổn định của quần xã ngày càng giảm.
D, độ đa dạng của quần xã ngày càng giảm, lưới thức ăn ngày càng đơn giản.

A. Sai. Vì trong quá trình diễn thế nguyên sinh, sinh khối có xu hướng tăng dần theo thời gian do lượng sinh vật tích lũy ngày càng nhiều. ❌

B. Đúng. Vì trong diễn thế nguyên sinh, độ đa dạng loài tăng dần, các mối quan hệ sinh thái phức tạp hơn → lưới thức ăn ngày càng phức tạp, tính ổn định cũng tăng theo. ✅

C. Sai. Vì tính ổn định của quần xã ngày càng tăng trong quá trình diễn thế do có nhiều loài, nhiều mối quan hệ sinh thái chằng chịt hơn. ❌

D. Sai. Vì diễn thế làm cho quần xã ngày càng đa dạng hơn, không phải giảm; lưới thức ăn cũng phức tạp hơn chứ không đơn giản đi. ❌

Đáp án: B
Câu 10 [139492]: Từ một rừng lim sau một thời gian biến đổi thành rừng sau sau là diễn thế
A, nguyên sinh.
B, thứ sinh.
C, liên tục.
D, phân hủy.

A. Sai. Vì diễn thế nguyên sinh xảy ra ở nơi chưa từng có sinh vật sống. ❌

B. Đúng. Vì rừng lim đã tồn tại, việc thay thế bằng rừng sau sau là diễn thế thứ sinh. ✅

C. Sai. Vì “diễn thế liên tục” không phải là khái niệm chính thức trong phân loại diễn thế. ❌

D. Sai. Vì diễn thế phân hủy là quá trình suy thoái quần xã, không phải thay thế. ❌

Đáp án: B
Câu 11 [139493]: Khi mất loài nào sau đây thì cấu trúc của quần xã sẽ bị thay đổi mạnh nhất, dẫn tới hiện tượng diễn thế sinh thái?
A, Loài ưu thế.
B, Loài thứ yếu.
C, Loài ngẫu nhiên.
D, Loài đặc hữu.

A. Đúng. Vì loài ưu thế có số lượng lớn hoặc sinh khối lớn, ảnh hưởng mạnh đến cấu trúc và chức năng của quần xã — mất loài này dễ gây biến động lớn, dẫn tới diễn thế. ✅

B. Sai. Vì loài thứ yếu có vai trò không đáng kể trong cấu trúc quần xã, mất đi không ảnh hưởng nhiều. ❌

C. Sai. Vì loài ngẫu nhiên xuất hiện tình cờ, không giữ vai trò quan trọng trong quần xã. ❌

D. Sai. Vì loài đặc hữu chỉ phân bố ở phạm vi hẹp, không nhất thiết là loài chi phối cấu trúc quần xã. ❌

Đáp án: A
Câu 12 [139498]: Quần xã sinh vật tương đối ổn định được hình thành sau diễn thế gọi là
A, quần xã trung gian.
B, quần xã khởi đầu.
C, quần xã đỉnh cực.
D, quần xã thứ sinh.

A. Sai. Vì quần xã trung gian xuất hiện trong các giai đoạn giữa của diễn thế, chưa ổn định. ❌

B. Sai. Vì quần xã khởi đầu là quần xã đầu tiên trong diễn thế, đơn giản và ít loài. ❌

C. Đúng. Vì quần xã đỉnh cực (hay đỉnh sinh thái) là quần xã ổn định nhất, được hình thành sau khi diễn thế kết thúc. ✅

D. Sai. Vì quần xã thứ sinh chỉ mô tả loại diễn thế, không phải là trạng thái cuối ổn định của quần xã. ❌

Đáp án: C
Câu 13 [139514]: Một lát mỏng bánh mì để lâu trong không khí trải qua các giai đoạn: những chấm nhỏ màu xanh xuất hiện trên bề mặt bánh. Các sợi mốc phát triển thành từng vệt dài và mọc trùm lên các chấm màu xanh. Sợi nấm mọc xen kẽ mốc, sau 2 tuần có màu vàng nâu bao trùm lên toàn bộ bề mặt miếng bánh. Quan sát đó mô tả
A, sự cộng sinh giữa các loài.
B, sự phân huỷ.
C, quá trình diễn thế.
D, sự ức chế - cảm nhiễm.
Ở hiện tượng trên ta thấy: Có sự thay thế quần xã này bằng quần xã khác, ban đầu là những chấm nhỏ màu xanh xuất hiện → các sợi mốc → sợi nấm mọc xen kẽ mốc... → Đây là quá trình diễn thế. Đáp án: C
Câu 14 [139516]: Trong quá trình diễn thế nguyên sinh, năng suất sinh học của quần xã đạt cực đại vào thời điểm nào sau đây?
A, Bắt đầu quá trình diễn thế.
B, Ở giai đoạn giữa của diễn thế.
C, Ở giai đoạn cuối cùng của diễn thế.
D, Ở giai đoạn đầu hoặc giữa của quá trình diễn thế.
Trong quá trình diễn thế nguyên sinh, năng suất sinh học của quần xã đạt cực đại vào thời điểm giai đoạn cuối cùng của diễn thế vì kết quả của nó là một quần xã tương đối ổn định. Đáp án: C
Câu 15 [139528]: Cho các thông tin về diễn thế sinh thái như sau:
(1) Xuất hiện ở môi trường đã có một quần xã sinh vật từng sống.
(2) Có sự biến đổi tuần tự của quần xã qua các giai đoạn tương ứng với sự biến đổi của môi trường.
(3) Song song với quá trình biến đổi quần xã trong diễn thế là quá trình biến đổi về các điều kiện tự nhiên của môi trường.
(4) Luôn dẫn tới quần xã bị suy thoái.
Các thông tin phản ánh sự giống nhau giữa diễn thế nguyên sinh và diễn thế thứ sinh là
A, (1) và (2).
B, (1) và (4).
C, (3) và (4).
D, (2) và (3).
- Diễn thế nguyên sinh là quá trình biến đổi tuần tự các quần xã diễn ra ở môi trường trước đó chưa hề có quần xã nào.
- Diễn thế thứ sinh là quá trình biến đổi tuần tự các quần xã diễn ra ở môi trường trước đó đã có quần xã sinh vật sinh sống.
- Quá trình diễn thế diễn ra là do mối quan hệ giữa các cá thể trong quần xã và sự biến đổi của môi trường; trong đó quan hệ nội tại trong quần xã là động lực chính còn sự thay đối của môi trường là điều kiện tạo tiền đề và thúc đẩy sự biến đổi.
- Vậy đặc điểm chung của diễn thế nguyên sinh và diễn thế thứ sinh là sự thay đổi tuần tự các quần xã tương ứng với sự thay đổi của môi trường; song song với sự thay đổi trong quần xã là sự biến đổi của ngoại cảnh. Đáp án: D
Câu 16 [139531]: Diễn thế nguyên sinh
A, xảy ra do hoạt động chặt cây, đốt rừng… của con người.
B, khởi đầu từ môi trường chưa có sinh vật.
C, thường dẫn tới một quần xã bị suy thoái.
D, khởi đầu từ môi trường đã có một quần xã tương đối ổn định.
A. Sai. Vì chặt cây, đốt rừng là tác nhân làm diễn thế thứ sinh, không phải nguyên sinh. ❌
B. Đúng. Vì diễn thế nguyên sinh khởi đầu từ môi trường chưa có sinh vật sống, như đá trần, cát mới bồi… ✅
C. Sai. Vì diễn thế nguyên sinh thường dẫn đến hình thành quần xã đỉnh cực ổn định, chứ không bị suy thoái. ❌
D. Sai. Vì đó là đặc điểm của diễn thế thứ sinh, còn nguyên sinh thì bắt đầu từ nơi chưa có quần xã nào. ❌ Đáp án: B
Câu 17 [139535]: Khi nói về diễn thế thứ sinh, phát biểu nào sau đây là đúng?
A, Diễn thế thứ sinh không làm thay đổi thành phần loài của quần xã.
B, Diễn thế thứ sinh xảy ra ở môi trường mà trước đó chưa có quần xã sinh vật.
C, Diễn thế thứ sinh không làm thay đổi điều kiện môi trường sống của quần xã.
D, Diễn thế thứ sinh có thể dẫn đến hình thành nên quần xã tương đối ổn định.

A. Sai. Vì diễn thế thứ sinh có làm thay đổi thành phần loài, khi quần xã cũ bị thay thế bởi quần xã mới. ❌

B. Sai. Vì diễn thế thứ sinh xảy ra ở nơi đã từng có quần xã sinh vật, chứ không phải chưa từng có. ❌

C. Sai. Vì trong quá trình diễn thế, điều kiện môi trường cũng thay đổi cùng với sự thay đổi của quần xã. ❌

D. Đúng. Vì diễn thế thứ sinh cũng có thể dẫn đến quần xã đỉnh cực, tức là một trạng thái tương đối ổn định. ✅

Đáp án: D
Câu 18 [139537]: Nguyên nhân bên trong gây ra diễn thế sinh thái là
A, sự cạnh tranh trong loài thuộc nhóm ưu thế.
B, sự cạnh tranh trong loài chủ chốt.
C, sự cạnh tranh giữa các nhóm loài trong quần xã.
D, sự cạnh tranh giữa các nhóm loài ưu thế.
- Diễn thế sinh thái: là quá trình biến đổi tuần tự của quần xã qua các giai đoạn tương ứng với sự biến đổi của môi trường.
Có 2 nguyên nhân gây ra diễn thế sinh thái:
- Nguyên nhân bên ngoài: do sự tác động mạnh mẽ của ngoại cảnh lên quần xã như sự thay đổi khí hậu, lũ lụt, hạn hán, núi lửa…
- Nguyên nhân bên trong: Sự cạnh tranh gay gắt giữa các nhóm loài ưu thế trong quần xã. Đáp án: D
PHẦN II. Câu trắc nghiệm đúng sai
(Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 4. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai)
Câu 19 [875328]: Núi lửa St Helens nằm ở phía Tây Nam bang Washington (Mỹ) phun trào ngày 18 tháng 5 năm 1990. Sự phun trào này đã tạo ra vùng đất có hàm lượng dinh dưỡng thấp, khô hạn và di chuyển bề mặt. Các ô thí nghiệm cố định được thiết lập ở một vài vị trí phía trước vành đai cây bao quanh núi lửa để theo dõi sự phục hồi sau khi núi lửa phun trào. Hình bên dưới thể hiện số loài và tỉ lệ phần trăm che phủ tại một trong số các điểm từ năm 1981 đến năm 1998.

Từ thông tin trên, có các nhận định như sau:
a) Đúng. Đây là ví dụ cho diễn thế nguyên sinh, vì môi trường khởi đầu không có mầm mống nào của sinh vật (hoặc vì núi lửa phun trào làm tuyệt diệt mọi loài sinh vật, quần xã bắt đầu từ con số 0)✅
b) Đúng. Vì: Trong khoảng 2 năm đầu số lượng thực vật tăng rất nhanh (0-18 loài) sau đó duy trì tương đối ổn định trong khoảng 18 năm sau.
Số loài tăng nhanh trong 2 năm đầu là do môi trường mới với điều kiện phù hợp cho một số loài thực vật có khả năng thích nghi với môi trường. Chúng chiếm lĩnh môi trường mới và tạo điều kiện cho các loài đến sau.
Tuy nhiên số loài chỉ tăng đến một ngưỡng nhất định do khi đã đủ sức chứa của môi trường gây ra sự cạnh tranh cùng loài và khác loài làm số lượng loài chỉ có thể dao động trong mức cân bằng.✅
c) Sai. Vì năm 1996, quần xã chưa phục hồi lại như trước.❌
d) Đúng. Do điều kiện môi trường không thuận lợi nên thực vật khó chiếm lĩnh môi trường nhanh chóng.✅
Câu 20 [875329]: Sao biển gai (Acanthaster planci) là loài sao biển có kích thước cơ thể lớn. Chúng có tập tính ăn ưa thích nhất là các mầm (polyp) san hô sống, các mô mềm của các loài san hô. Các quần thể sao biển gai có thể phát triển nhanh chóng với cấp số nhân dẫn tới việc phá hủy cấu trúc của rạn san hô và làm thay đổi cân bằng sinh thái học trong rạn san hô. Ở khu vực ven đảo Nam Yết, quần đảo Trường Sa, sao biển gai đã sinh trưởng và phát triển tới mức độ cao đe dọa nghiêm trọng tới sự tồn tại của rạn san hô ở vùng đảo xa bờ này. Số lượng các loài sinh vật có mặt tại khu vực nghiên cứu được ghi nhận qua sơ đồ dưới đây cho thấy tác động mạnh mẽ của loài sao biển có gai tới rạn san hô và số lượng các loài sinh vật.
Phương pháp:
Vận dụng kiến thức về đặc điểm của các mối quan hệ trong quần xã.
Cách giải:
a. Đúng, khi có mặt sao biển thì số lượng loài giảm xuống rất thấp và ngược lại; Sao biển làm rạn san hô dần biến mất.✅
b. Sai. Thức ăn chính là các loài san hô.❌
c. Đúng. Vì loài chủ chốt là loài sinh vật có ảnh hưởng lớn đến môi trường tự nhiên của mình ở mức độ không cân xứng với số lượng cá thể của loài đó. Các loài chủ chốt có vai trò quyết định trong việc duy trì tính đa dạng sinh học và sự ổn định của một quần xã trong hệ sinh thái.✅
d. Đúng. Để bảo vệ các rạn san hô thì phải kìm hãm sự sinh trưởng của loài sao biển gai. ✅
Câu 21 [875330]: Khi nghiên cứu ổ sinh thái dinh dưỡng của 3 loài chim ăn hạt sống trong cùng 1 khu vực, các nhà nghiên cứu lập được đồ thị tỉ lệ phần trăm các loại kích thước mỏ của 3 loài trên ở hình bên. Dựa vào đồ thị, các nhận định sau đây về 3 loài chim là đúng hay sai?
Phương pháp:
Vận dụng kiến thức về đặc điểm của các mối quan hệ giữa các loài trong quần xã sinh vật.
Cách giải:
a. Đúng, loài 1 và loài 3 có ổ sinh thái không trùng nhau nên không cạnh tranh nhau về thức ăn.✅
b. Sai, vì loài 2 và loài 3 trùng nhau 1 phần ổ sinh thái nên có cạnh tranh và làm ảnh hưởng đến số lượng cá thể lẫn nhau nhưng không phải cạnh tranh gay gắt.❌
c. Sai vì loài 1 và loài 2 có trùng nhau 1 phần nhỏ ổ sinh thái, cạnh tranh không gay gắt.❌
d. Sai vì các loài sẽ thu hẹp ổ sinh thái để giảm bớt sự cạnh tranh.❌
Câu 22 [139574]: Khi nói về diễn thế sinh thái, mỗi kết luận sau đây Đúng hay Sai?
Kết luận I, III, IV đúng; II sai vì:
a. Đúng. Diễn thế sinh thái là quá trình biến đổi tuần tự của quần xã qua các giai đoạn tương ứng với sự biến đổi của môi trường.✅
b. Sai. Vì trong quá trình diễn thế có thể hình thành quần xã đỉnh cực hoặc quần suy thoái.❌
c. Đúng. Trong diễn thế, song song với quá trình biến đổi của quần xã là quá trình biến đổi về các điều kiện tự nhiên của môi trường như khí hậu, thổ nhưỡng,...✅
d. Đúng. Diễn thế sinh thái xảy ra do các nguyên nhân tác động từ bên ngoài quần xã hoặc do tác động của nhân tố bên trong quần xã.✅
PHẦN III. Câu trắc nghiệm trả lời ngắn
(Thí sinh trả lời từ câu 1 đến 6. Thí sinh điền kết quả mỗi câu vào mỗi ô trả lời tương ứng theo hướng dẫn của phiếu trả lời)
Câu 23 [875332]: Trong quá trình diễn thế sinh thái nguyên sinh, đồ thị nào sau đây mô tả đúng kết quả của quá trình biến đổi quần xã từ khi khởi đầu diễn thế cho đến khi hình thành quần xã đỉnh cực?

Đồ thị 1.

Mô tả đúng kết quả của quá trình biến đổi quần xã từ khi khởi đầu diễn thế cho đến khi hình thành quần xã đỉnh cực, số lượng loài tăng dần và ổn định theo thời gian.

Câu 24 [875333]: Sau đợt phun trào của núi lửa tại một hòn đảo thuộc Indonesia, nơi đây trở thành môi trường trống trơn. Nghiên cứu quá trình diễn thế sinh thái tại hòn đảo này sau đó, người ta ghi nhận sự xuất hiện các quần xã sinh vật như sau:

1. Cây bụi và cây gỗ nhỏ chiếm ưu thế.

2. Vi khuẩn, tảo lam, địa y và quyết thực vật xuất hiện làm tăng độ ẩm của đất.

3. Cây gỗ tăng dần về số lượng, độ che phủ và hình thành rừng nguyên sinh.

4. Cây thân thảo và cây bụi chiếm ưu thế.

Hãy viết liền các số tương ứng với bốn giai đoạn theo trình tự quá trình diễn thế sinh thái xảy ra.

Bốn giai đoạn theo trình tự quá trình diễn thế sinh thái: 

2. Vi khuẩn, tảo lam, địa y và quyết thực vật xuất hiện làm tăng độ ẩm của đất.

4. Cây thân thảo và cây bụi chiếm ưu thế.

1. Cây bụi và cây gỗ nhỏ chiếm ưu thế.

3. Cây gỗ tăng dần về số lượng, độ che phủ và hình thành rừng nguyên sinh.

Câu 25 [875341]: Cho các đặc điểm về diễn thế sinh thái như sau:

1. Xuất hiện ở môi trường trống trơn (chưa có quần xã sinh vật từng sống).

2. Có sự biến đổi tuần tự của quần xã qua các giai đoạn tương ứng với sự biến đổi của môi trường.

3. Song song với quá trình biến đổi quần xã trong diễn thế là quá trình biến đổi về các điều kiện tự nhiên của môi trường.

4. Kết quả cuối cùng sẽ hình thành một quần xã đỉnh cực.

5. Song song với quá trình diễn thế, có sự biến đổi về cấu trúc của quần xã sinh vật.

6. Quá trình diễn thế có thể do tác động của nhân tố bên ngoài quần xã hoặc do tác động của các quần thể trong quần xã.

Trong các đặc điểm trên, có bao nhiêu đặc điểm phù hợp với diễn thế thứ sinh?
Diễn thế thứ sinh có các đặc điểm:
Có sự biến đổi tuần tự của quần xã qua các giai đoạn tương ứng với sự biến đổi của môi trường.
Song song với quá trình biến đổi quần xã trong diễn thế là quá trình biến đổi về các điều kiện tự nhiên của môi trường.
- Song song với quá trình diễn thế, có sự biến đổi về cấu trúc của quần xã sinh vật.
Quá trình diễn thế có thể do tác động của nhân tố bên ngoài quần xã hoặc do tác động của quần xã
→ Có 4 thông tin
Câu 26 [875343]: Sự thay đổi sinh khối trong quá trình diễn thế sinh thái của bốn quần xã sinh vật được mô tả ở các hình I, II, III và IV dươi đây.

Trong bốn hình trên, có bao nhiêu mô tả sinh khối của quần xã trong quá trình diễn thế nguyên sinh?
Hướng dẫn:Hình 3 và 4
Diễn thế nguyên sinh là diễn thế khởi đầu từ môi trường chưa có sinh vật.
Câu 27 [140499]: Căn cứ vào nền (giá thể) của diễn thế hay khởi nguyên ban đầu của diễn thế, người ta có thể phân chia diễn thế sinh thái thành mấy dạng chính?
Đáp án: 2.
Căn cứ vào nền (giá thể) của diễn thế hay khởi nguyên ban đầu của diễn thế ta có thể phân chia diễn thế sinh thái thành hai dạng chính: diễn thế nguyên sinh (hay diễn thế sơ cấp) và diễn thế thứ sinh (diễn thế thứ cấp).
Câu 28 [140500]: Trong các dạng quần xã sau: Quần xã trung gian; Quần xã khởi đầu; Quần xã đỉnh cực; Quần xã thứ sinh. Có bao nhiêu quần xã sinh vật tương đối ổn định được hình thành sau diễn thế?
Đáp án: 1.
Quần xã sinh vật tương đối ổn định được hình thành sau diễn thế là quần xã đỉnh cực.