Chiếu xạ thực phẩm là một ứng dụng tiên tiến của vật lý hạt nhân trong đời sống hiện đại. Phương pháp này sử dụng tia gamma (thường phát ra từ đồng vị Co-60) hoặc chùm electron năng lượng cao để tiêu diệt vi sinh vật, nấm mốc và côn trùng gây hại trong thực phẩm. Nhờ đó, thực phẩm được kéo dài thời gian bảo quản, hạn chế hư hỏng, đồng thời giữ nguyên được giá trị dinh dưỡng. Liều chiếu xạ của thực phẩm được đo bằng đơn vị Gray (Gy), trong đó:
1 Gy = 1 J/kg. Nghĩa là 1 Gray tương ứng với năng lượng 1 Joule được hấp thụ bởi 1 kg vật chất.

Trong công nghiệp, các hệ thống chiếu xạ tự động được thiết kế để kiểm soát chính xác liều lượng chiếu xạ, đảm bảo thực phẩm vừa đủ an toàn mà vẫn giữ chất lượng. Các cơ sở này phải được giám sát nghiêm ngặt theo quy chuẩn của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) nhằm tránh gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người và môi trường.
Công thức tính năng lượng chiếu xạ hấp thụ là:
E = D.mvới:
• E: năng lượng toàn phần hấp thụ (J)
• D: liều hấp thụ (Gy = J/kg)
• m: khối lượng thực phẩm (kg)
Phương pháp chiếu xạ hiện nay được sử dụng ở hơn 60 quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam, cho các loại thực phẩm như trái cây xuất khẩu, thủy sản, gia vị, ngũ cốc và dược liệu.