Động cơ xăng được sử dụng trong hầu hết các loại xe ô tô, nó hoạt động bằng cách tạo ra một loạt các vụ nổ “được kiểm soát” và tính toán thời gian cẩn thận. Nhiên liệu được trộn với không khí trong xi lanh động cơ, nén lại và sau đó được kích hoạt bằng buji đánh lửa. Nếu nhiên liệu bắt lửa quá dễ dàng, nhiệt độ tăng lên trong quá trình nén có thể đã kích hoạt phản ứng xảy ra trước khi buji đánh lửa. Kết quả là chúng ta không thể kiểm soát được phản ứng cũng như thời gian phản ứng, gây ra những tiếng gõ và lãng phí công suất.
Nhiên liệu chất lượng cao hơn thì ít có khả năng gây ra tiếng gõ hơn. Chất lượng của nhiên liệu được biểu thị bằng chỉ số octane. Các hydrocarbon mạch thẳng có chỉ số octane thấp và tạo ra loại nhiên liệu chất lượng kém. Ví dụ, heptane, với chỉ số octane được quy ước 0, khiến động cơ bị gõ mạnh. Các alkane mạch nhánh tạo ra loại nhiên liệu chất lượng cao. Càng nhiều nhánh thì chỉ số octane càng cao. Ví dụ, 2,2,4-trimethylpentane không gây ra tiếng gõ và được quy ước chỉ số octan là 100.

Chỉ số octane của xăng được xác định bằng cách so sánh khả năng gây ra tiếng gõ của nó với khả năng gây ra tiếng gõ của hỗn hợp heptane và 2,2,4-trimethylpentane. Điều này đồng nghĩa với việc, chỉ số octane của xăng tương ứng với phần trăm thể tích 2,2,4-trimethylpentane trong hỗn hợp. Thuật ngữ “chỉ số octane” bắt nguồn từ thực tế là 2,2,4-trimethylpentane chứa tám nguyên tử carbon.

Hình ảnh. Các loại xăng chất lượng cao có chỉ số octane cao.