CƠ CHẾ ỨC CHẾ TIẾT HCL CỦA THUỐC
Hình trên cho thấy sự điều khiển tiết HCl ở tế bào viền (parietal cell) của dạ dày. Các thuốc 1, 2, 3, 4 ức chế tiết acid d ạ dày invitro theo các cách khác nhau qua một trong 4 con đường: bất hoạt H+/K+ ATPase, bất hoạt histamine 2 receptor, bất hoạt gastrin receptor, bất hoạt acetylcholine (Ach) receptor.
Một nhóm thí nghiệm được thực hiện để xác định các loại thuốc này ức chế tiết acid dạ dày theo con đường nào. Tế bào viền được tách và nuôi trong các môi trường khác nhau. Mỗi môi trường chứa một trong bốn loại thuốc. Mỗi môi trường đã có thuốc được cho thêm một trong ba chất (Histamine, Gastrin, Ach). Sự tiết HCl của tế bào viền nuôi cấy được xác định.
Bảng sau đây cho thấy kết quả của thí nghiệm:
(-: không tiết HCl, +: có tiết HCl; ?: không đưa kết quả)
Câu 1 [1074281]: Vai trò của HCl đối với hoạt động tiêu hoá ở dạ dày là gì?
A, Tạo môi trường kiềm để enzyme hoạt động hiệu quả.
B, Hỗ trợ tiêu hóa lipid trực tiếp.
C, Kích hoạt pepsinogen thành pepsin, giúp tiêu hóa protein.
D, Trung hòa kiềm trong thức ăn để bảo vệ niêm mạc dạ dày.
Vai trò của HCl là kích hoạt pepsinogen thành pepsin, giúp tiêu hóa protein. Đáp án: C
Câu 2 [1074282]: Thuốc 1 và thuốc 2 có cơ chế tác động như thế nào?
A, Thuốc 1 bất hoạt Ach receptor và thuốc 2 bất hoạt gastrin receptor.
B, Thuốc 1 bất hoạt Gastrin receptor và thuốc 2 bất hoạt histamine 2 receptor.
C, Thuốc 1 bất hoạt histamin 2 receptor và thuốc 2 bất hoạt H+/K+ ATPase.
D, Thuốc 1 bất hoạt H+/K+ ATPase và thuốc 2 bất hoạt Ach receptor.
- Thuốc 1 bất hoạt Ach receptor vì: khi không có thuốc, tế bào sẽ đáp ứng với Ach và tiết HCl. Tuy nhiên khi sử dụng thuốc 1 và có bổ sung Ach nhưng tế bào không tiết HCl chứng tỏ thuốc 1 ức chế thụ thể của Ach là Ach receptor.
- Thuốc 4 bất hoạt bơm H'/K* ATPase vì: khi sử dụng thuốc 4, tế bào không đáp ứng cả với histamine và Ach → thuốc 4 ức chế quá trình bơm H * thuốc 4 ức chế bơm H*/K* ATPase.
- Thuốc 3 bất hoạt Histamine 2 receptor vì: khi sử dụng thuốc 3 thì tế bào vẫn đáp ứng với Gastrin → thuốc 3 không bất hoạt Gastrin receptor → thuốc 3 bất hoạt Histamine 2 receptor.
- Thuốc 2 bất hoạt Gastrin receptor.
Đáp án: A
- Thuốc 4 bất hoạt bơm H'/K* ATPase vì: khi sử dụng thuốc 4, tế bào không đáp ứng cả với histamine và Ach → thuốc 4 ức chế quá trình bơm H * thuốc 4 ức chế bơm H*/K* ATPase.
- Thuốc 3 bất hoạt Histamine 2 receptor vì: khi sử dụng thuốc 3 thì tế bào vẫn đáp ứng với Gastrin → thuốc 3 không bất hoạt Gastrin receptor → thuốc 3 bất hoạt Histamine 2 receptor.
- Thuốc 2 bất hoạt Gastrin receptor.
Đáp án: A
Câu 3 [1074283]: Một bệnh nhân bị loét dạ dày tá tràng đã được bác sĩ kê đơn sử dụng thuốc 2. Sau khi sử dụng thuốc, tình trạng tiết HCl của bệnh nhân giảm đáng kể. Tuy nhiên, sau một thời gian sử dụng thuốc, bệnh nhân cảm thấy các triệu chứng không thuyên giảm hoàn toàn. Nguyên nhân nào dưới đây có thể giải thích cho hiện tượng này?
A, Thuốc 2 có tác dụng giảm tiết HCl hoàn toàn trong thời gian dài, nhưng bệnh nhân có chế độ ăn không hợp lý, kích thích tiết HCl trở lại.
B, Thuốc 2 có thể gây tác dụng phụ làm tăng tiết HCl thông qua con đường Ach receptor.
C, Thuốc 2 có hiệu quả ức chế toàn bộ con đường tiết HCl, nhưng tình trạng loét dạ dày của bệnh nhân quá nặng nên không cải thiện.
D, Histamine từ các tế bào ECL (Enterochromaffin-like) vẫn có thể kích thích tiết HCl thông qua con đường histamine receptor.
- Thuốc 2 bất hoạt Gastrin receptor.
- Gastrin kích thích tiết HCl chủ yếu thông qua việc giải phóng histamine từ tế bào ECL (Enterochromaffin-like).
- Tuy nhiên, các tế bào ECL cũng có thể được kích hoạt bởi các yếu tố khác (ví dụ: kích thích thần kinh, thức ăn), dẫn đến giải phóng histamine.
- Histamine này vẫn gắn vào histamine receptor (H2) trên tế bào viền và kích thích tiết HCl, vì thuốc 2 không chặn con đường histamine.
Đáp án: D
- Gastrin kích thích tiết HCl chủ yếu thông qua việc giải phóng histamine từ tế bào ECL (Enterochromaffin-like).
- Tuy nhiên, các tế bào ECL cũng có thể được kích hoạt bởi các yếu tố khác (ví dụ: kích thích thần kinh, thức ăn), dẫn đến giải phóng histamine.
- Histamine này vẫn gắn vào histamine receptor (H2) trên tế bào viền và kích thích tiết HCl, vì thuốc 2 không chặn con đường histamine.
Đáp án: D