SỰ DI TRUYỀN TI THỂ
DNA ti thể, kí hiệu mtDNA (mitochondrial DNA), có trong cả tế bào của nam và nữ, song chỉ có phụ nữ mới có thể truyền được DNA ti thể của mình cho con cái. Nguyên nhân là trong quá trình thụ tinh, hợp tử thừa kế tế bào chất của tế bào trứng (nơi chứa mtDNA), trong khi tinh trùng của bố chỉ góp một lượng nhỏ DNA nhiễm sắc thể, bỏ lại các bài quan ở bên ngoài hợp tử.Bộ gene của thi thể được có hai chức năng chủ yếu:
▪ Mã hóa nhiều thành phần của ti thể: hai loại rRNA, tất cả tRNA trong ti thể và nhiều loại protein có trong thành phần của màng trong ti thể.
▪ Mã hóa cho một số protein tham gia chuỗi chuyền electron hô hấp.
Người ta đã làm nhiều thực nghiệm chứng minh cơ sở di truyền của tính kháng thuộc là từ gene ti thể. Các tế bào kháng thuốc được tách nhân, cho kết hợp với tế bào bình thường mẫn cảm thuốc tạo ra tế bào kháng thuốc. Điều đó chứng tỏ tính kháng thuộc được truyền qua gene ngoài nhân.
Câu 1 [381138]: Khi nói về gen ngoài nhân, phát biểu nào sau đây đúng?
A, Gen ngoài nhân được di truyền theo dòng mẹ.
B, Gen ngoài nhân chỉ biểu hiện ra kiểu hình khi ở trạng thái đồng hợp tử.
C, Các gen ngoài nhân luôn được phân chia đều cho các tế bào con trong phân bào
D, Gen ngoài nhân chỉ biểu hiện ra kiểu hình ở giới cái mà không biểu hiện ra kiểu hình ở giới đực.
Giải chi tiết:
Phát biểu đúng về gen ngoài nhân là: A
B sai, gen ngoài nhân không tồn tại thành từng cặp, biểu hiện ngay ra kiểu hình.
C sai, do sự phân chia tế bào chất không đều nên gen ngoài nhân được phân chia không đều.
D sai, gen ngoài nhân biểu hiện ở cả giới cái và giới đực. Đáp án: A
Phát biểu đúng về gen ngoài nhân là: A
B sai, gen ngoài nhân không tồn tại thành từng cặp, biểu hiện ngay ra kiểu hình.
C sai, do sự phân chia tế bào chất không đều nên gen ngoài nhân được phân chia không đều.
D sai, gen ngoài nhân biểu hiện ở cả giới cái và giới đực. Đáp án: A
Câu 2 [381139]: Một đột biến gen trong ti thể gây ra bệnh động kinh co giật cơ ở người. Gen đột biến không tạo ra được các prôtêin hình thành enzim của quá trình hô hấp. Nếu tế bào não chứa các ti thể mang gen đột biến có thể gây ra các cơn động kinh do tế bào bị thiếu năng lượng. Nhận định nào sau đây đúng
A, Bố bị bệnh thì tất cả các con gái đều bị bệnh
B, Nếu mẹ bị bệnh thì chỉ có con trai bị bệnh
C, Nếu người mẹ bị bệnh thì con có thể không bị bệnh
D, Nếu bố bị bệnh thì chỉ có con trai bị bệnh
Giải chi tiết:
Gen trong tế bào chất di truyền theo dòng mẹ. Nếu mẹ bị bệnh thì con có thể bị bệnh hoặc không bị.
Con bị bệnh trong trường hợp: tế bào chất của trứng có gen gây bệnh, hợp tử phân chia nhiều lần, những ti thể mang gen gây bệnh nằm trong tế bào não của người con.
Con không bị bệnh trong trường hợp: người mẹ đó tạo ra trứng không mang ti thể có gen đột biến hoặc ti thể mang gen đột biến không nằm trong tế bào não của người con. Đáp án: C
Gen trong tế bào chất di truyền theo dòng mẹ. Nếu mẹ bị bệnh thì con có thể bị bệnh hoặc không bị.
Con bị bệnh trong trường hợp: tế bào chất của trứng có gen gây bệnh, hợp tử phân chia nhiều lần, những ti thể mang gen gây bệnh nằm trong tế bào não của người con.
Con không bị bệnh trong trường hợp: người mẹ đó tạo ra trứng không mang ti thể có gen đột biến hoặc ti thể mang gen đột biến không nằm trong tế bào não của người con. Đáp án: C
Câu 3 [381140]: Ở một loài động vật, tính trạng chiều cao do gen nằm trên NST thường qui định, tính trạng kháng thuốc do gen nằm trong ti thể qui định. Chuyển nhân từ tế bào xôma của một con đực A có chân cao, kháng thuốc vào tế bào trứng mất nhân của cơ thể cái B có chân thấp, không kháng thuốc tạo được tế bào C. Tế bào này nếu có thể phát triển thành cơ thể thì kiểu hình của cơ thể này là:
A, Đực chân cao, không kháng thuốc
B, Cái, chân thấp, kháng thuốc
C, Đực, chân cao, kháng thuốc
D, Cái, chân thấp, không kháng thuốc
Giải chi tiết:
Chuyển nhân từ tế bào xoma con đực A : chân cao, kháng thuốc vào tế bào trứng mất nhân của cơ thể cái B chân thấp, không kháng thuốc được tế bào C
Tế bào C gồm : nhân A : đực, chân cao + tế bào chất (chứa ti thể) B không kháng thuốc
Kiểu hình cá thể C là : đực, chân cao, không kháng thuốc Đáp án: A
Tế bào C gồm : nhân A : đực, chân cao + tế bào chất (chứa ti thể) B không kháng thuốc
Kiểu hình cá thể C là : đực, chân cao, không kháng thuốc Đáp án: A