THUỐC TRỪ SÂU DDT
DDT là một loại thuốc trừ sâu hữu cơ tổng hợp nhân tạo, được sản xuất quy mô công nghiệp và sử dụng rộng rãi từ năm 1940. DDT rất hiệu quả để phòng trừ sâu hại trong thời gian đầu, tuy nhiên chỉ trong vài năm đã xuất hiện các quần thể sâu kháng thuốc.DDT còn được sử dụng trong y tế để diệt muỗi Aedes aegypti, là tác nhân truyền bệnh sốt rét, vàng da,... Khi nghiên cứu thực địa hiện tượng kháng thuốc của muỗi ở ngoại ô Băng Cốc (Thái Lan), người ta thu được kết quả về sự biến đổi thành phần kiểu gene của quần thể như biểu đồ hình bên dưới. Biết rằng allele R quy định khả năng kháng thuốc là trội hoàn toàn so với allele kiểu dại S (nhạy cảm với DDT), thuốc bắt đầu được sử dụng ở Thái Lan từ năm 1964 và ngừng sử dụng vào tháng 11/1968.
Câu 1 [1074416]: Sự tiến hoá kháng thuốc của muỗi diễn ra nhanh nhất trong khoảng thời gian nào?
A, Tháng 6 - 12/1964.
B, Tháng 6 - 12/1965.
C, Tháng 6 - 12/1967.
D, Tháng 6 - 12/1968.
Trong khoảng tháng 6 → 12/1965 vì đồ thị biểu diễn sự thay đổi tần số allele R có độ dốc lớn nhất trong giai đoạn này. Đáp án: B
Câu 2 [1074417]: Nếu allele kháng thuốc là lặn thì sự thay đổi tần số allele có sự thay đổi như thế nào?
A, Tần số allele kiểu dại nhanh chóng bị loại bỏ hoàn toàn khỏi quần thể và tần số allele kháng thuốc tăng nhanh.
B, Tần số allele kháng thuốc sẽ tăng chậm hơn vì cần có cả hai allele lặn để biểu hiện.
C, Tần số allele nhạy cảm sẽ không thay đổi.
D, Tần số của cả hai allele sẽ tăng đồng thời.
Nếu allele kháng thuốc là lặn thì chọn lọc trong trường hợp này là chọn lọc chống lại allele trội, khi đó allele kiểu dại sẽ nhanh chóng bị loại bỏ hoàn toàn khỏi quần thể và hình thành nên quần thể với allele kháng thuốc độc nhất (khác với trường hợp allele kháng thuốc là trội thì quả trình loại bỏ allele lặn diễn ra lâu hơn vì chúng có thể tồn tại ở thể dị hợp).
+ Trong giai đoạn DDT được sử dụng, tần số allele R tăng mạnh. Ngược lại, khi ngừng sử dụng DDT, tần số allele S lại tăng rất nhanh cùng với đó là sự giảm tần số allele R.
+ Do giá trị thích nghi của mỗi kiểu gene phụ thuộc vào điều kiện môi trường. Kiểu gene RR có giá trị thích nghi cao nhất trong môi trường có DDT, còn trong điều kiện không có DDT thị giá trị thích nghi của kiểu gene này thấp hơn kiểu gene SS→ -Lúc này allele kiểu dại chiếm ưu thế và tăng nhanh trong quần thể. Đáp án: A
+ Trong giai đoạn DDT được sử dụng, tần số allele R tăng mạnh. Ngược lại, khi ngừng sử dụng DDT, tần số allele S lại tăng rất nhanh cùng với đó là sự giảm tần số allele R.
+ Do giá trị thích nghi của mỗi kiểu gene phụ thuộc vào điều kiện môi trường. Kiểu gene RR có giá trị thích nghi cao nhất trong môi trường có DDT, còn trong điều kiện không có DDT thị giá trị thích nghi của kiểu gene này thấp hơn kiểu gene SS→ -Lúc này allele kiểu dại chiếm ưu thế và tăng nhanh trong quần thể. Đáp án: A
Câu 3 [1074418]: Khi nói về quá trình tiến hoá của sâu kháng thuốc, có các phát biểu như sau:
(A) Hầu hết quần thể sâu kháng với DDT.
(B) Các cá thể sâu nhạy cảm với DDT bị chết khi con người dùng thuốc trừ sâu.
(C) Tần số của allele kháng thuốc trong quần thể tăng lên.
(D) Xuất hiện đột biến ở một gene mã hoá enzyme làm sâu có khả năng kháng thuốc.
(E) Sâu mang gene kháng thuốc có ưu thế chọn lọc và sống sót.
(F) Cá thể sâu mang gene kháng thuốc sinh sản và truyền allele quy định khả năng kháng thuốc qua các thế hệ.
Trình tự thời gian khi nói về quá trình tiến hoá của sâu là
(A) Hầu hết quần thể sâu kháng với DDT.
(B) Các cá thể sâu nhạy cảm với DDT bị chết khi con người dùng thuốc trừ sâu.
(C) Tần số của allele kháng thuốc trong quần thể tăng lên.
(D) Xuất hiện đột biến ở một gene mã hoá enzyme làm sâu có khả năng kháng thuốc.
(E) Sâu mang gene kháng thuốc có ưu thế chọn lọc và sống sót.
(F) Cá thể sâu mang gene kháng thuốc sinh sản và truyền allele quy định khả năng kháng thuốc qua các thế hệ.
Trình tự thời gian khi nói về quá trình tiến hoá của sâu là
A, (A) → (F) → (E) → (B) → (C) → (D).
B, (D) → (F) → (B) → (E) → (C) → (A).
C, (A) → (C) → (E) → (F) → (B) → (D).
D, (D) → (B) → (E) → (F) → (C) → (A).
(D) → (B) → (E) → (F) → (C) → (A).
Vì allele kháng thuốc đã tồn tại sẵn trong quần thể trước khi sử dụng thuốc trừ sâu (D). Khi tiếp xúc với DDT, các cá thể nhạy cảm sẽ chết hàng loạt (B) và một số cá thể kháng thuốc (E) sống sót, sinh sản (F) và tăng dần tần số allele kháng thuốc trong quần thể (C). Đáp án: D
Vì allele kháng thuốc đã tồn tại sẵn trong quần thể trước khi sử dụng thuốc trừ sâu (D). Khi tiếp xúc với DDT, các cá thể nhạy cảm sẽ chết hàng loạt (B) và một số cá thể kháng thuốc (E) sống sót, sinh sản (F) và tăng dần tần số allele kháng thuốc trong quần thể (C). Đáp án: D